ငွက္စုန္း - ေန၀င္းၿမင့္

(၁)

သည္ရြာကေလးကို လူေတြက လက္ပေဒါ လို႔ပဲေခၚတယ္။ တကယ္စာနဲ႔ေပနဲ႔ ေရးရင္ေတာ့ လက္ပံေတာ ျဖစ္ရမွာေပါ့ေလ။ ဖိတ္စာေတြဘာေတြမွာ လက္ပံေတာ ရြာေန အဘဦးဖိုးေဂါင္ကို အမွဴးထား၍…. ဘာညာစသည္ျဖင့္ ရိုက္ရင္ေတာ့ လက္ပံေတာလို႔ ရိုက္ၾကတာေပမယ့္ လူေတြပါးစပ္ကေတာ့ လက္ပေဒါ ေခၚတာပါပဲ။ လက္ပေဒါ ဆိုရင္လည္း သည္ရြာကို ညႊန္းမွန္းသိတယ္။ ခက္တာက ရြာကိုသာသိတာပါ ၊ သြားတာေတာ့ ဘယ္သူမွ မသြားခ်င္ဘူး။ သြားရတာလည္း လြယ္တာမဟုတ္ဘူး။

         ဆည္ေျမာင္းလက္တံေျမာင္းကို ကန္႔လန္႔ျဖတ္ရတာလည္း ရွိတယ္။ လက္တံေျမာင္းၾကီးကလည္း တစ္ခါတစ္ခါ ပဲခ်ိန္ ၊ ႏွမ္းခ်ိန္ ေရလႊတ္ထားရင္ လူ႔ခါးေစာင္းေလာက္ ေရရွိေနတာဆိုေတာ့ ေတာ္ရံုလူက ေတာ္ရံုကိစၥနဲ႔ မျဖတ္ၾကဘူး။ ေတာ္ေတာ္ေဝးတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ေျမာင္းကူးအုတ္တံတားေဟာင္းၾကီး ရွိေပမယ့္ ဘယ္သူက အဲသည့္ သြားကူးေနမွာတုန္း။ ေဝးသမွ ေတာ္ေတာ့္ကုိေဝးတာ။ ကူးပါျပီတဲ့။ တစ္ဖက္ကမ္းေရာက္လို႔ ျပီးေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ ေျပာင္းေတာၾကီးျဖတ္ရေသးတာ။ ေျပာင္းေတာထဲ မေရာက္ခင္ ပတ္ၾကားအက္ေနတဲ့ လယ္ေတာေျခာက္ေျခာက္ၾကီးထဲကို ေတာ္ေတာ္ေလး ဆင္းရေသးတယ္။ ျပီးမွ ေျပာင္းခင္းထဲ ေရာက္တယ္။ ေျပာင္းခင္းကို ျဖတ္ျပီးရင္ လက္ပေဒါရြာစပ္ကို ေရာက္ျပီ။ ယာခင္းေျမနီစပ္က ကိုလံုးထန္းရြက္တဲဟာ လက္ပံေတာရဲ႕ ရြာဦးဆိုင္းဘုတ္ပဲ။

          ဒါေပမယ့္ ပါးစပ္က ေျပာရတာ လြယ္တာကလား။ တကယ္သြားေတာ့ သည္ေလာက္ လြယ္တာမဟုတ္ဘူး။ ဒါျဖင့္ရင္ စက္ဘီးနဲ႔ သြားပါလား ဆိုေတာ့လည္း စက္ဘီးစီးစရာကိုပဲ လမ္းမရွိတာ။ ျမင္းလွည္းေတာ့လည္း ျဖစ္ျဖစ္မည္ သြားရင္ ရေပမယ့္ အုတ္တံတားရွိတဲ့ေနရာထိက ေဝးေတာ့ ျမင္းလွည္းက လက္ပေဒါ ဆိုတာနဲ႔။ “အားေပါင္ဗ်ာ” လုပ္ေတာ့တာ။ ဒါက လက္ပေဒါကို သြားဖို႔ ကိုယ့္ဘက္က စဥ္းစားတာ။ လက္ပေဒါ ဘက္ကေတာ့ စဥ္းစားေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ေျမာင္းလက္တံၾကီးေက်ာ္ျပီး ကမ္းေပၚတက္လိုက္မွ ျမစ္ေလာင္း ဧရိယာထဲ ေရာက္တာဆိုေတာ့ လာရတာပဲ။ ကူးရတာပဲ။ က်ားတံဆိပ္ မီးျခစ္တစ္ဖာနဲ႔လည္း ေျမာင္းေရထဲ ကူးရတာပဲ။ ဘီအုိစီဖေယာင္းတိုင္ေလး တစ္တိုင္နဲ႔လည္း ေျပာင္းခင္းထဲ ေျမြမေၾကာက္ ၊ ကင္းမေၾကာက္ ကူးရတာပဲ။ လင္က ကြင္းၾကိဳကြင္းၾကားထဲက ထိုးလာတဲ့ၾကြက္ကို ခုတ္ထစ္ျပီး ရင္ႏွစ္ျခမ္းခြဲ ၊ မီးရဲရဲမွာကင္ျပီးရင္ ကင္ထားတဲ့ တုတ္တံမည္းမည္းနဲ႔ပင္ ထမီရင္လ်ားၾကီးနဲ႔ ျမစ္ေလာင္းကို ေျပးေရာင္းရတာကလည္း ၾကြက္ရရင္ ရသလိုကိုး။

          မီးျခစ္တစ္ဖာ ၊ ဖေယာင္းတစ္တိုင္နဲ႔ ျမစ္ေလာင္းသြားရလို႔ လက္ပေဒါမွာ အိမ္ဆိုင္မရွိဘူးလားဆိုေတာ့လည္း မရွိဘူး။ အိမ္ဆိုင္ေနေနသာသာ ဖ်ားလို႔ ၊ နာလို႔ ေဆးခန္း၊ ေဆးရံု မရွိတာထား ၊ က်ားေခါင္းေလး ၊ ခ်မ္းေအးေလး တစ္ထုပ္ေလာက္ ဝယ္ခ်င္လို႔ေတာင္ ကိုယ္ခြဲမရွိရင္ အဖ်ားတက္ၾကီးနဲ႔ ေျပးရတဲ့ရြာကိုး။ လက္ပေဒါရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ ေရာင္းကုန္ကေတာ့ လယ္ၾကြက္ ၊ ကြင္းၾကြက္ကို တုတ္ႏွစ္ေခ်ာင္း ထိပ္ဆိုင္ခ်ည္ျပီး ကင္ထားတဲ့ၾကြက္ကင္ပဲ။ ၾကြက္ကင္သြားေရာင္း ၊ ေရာင္းရတဲ့ ပိုုက္ဆံနဲ႔ ဆန္ႏို႔ဆီႏွစ္ဘူး ၊ သံုးဘူး ဝယ္ျပီး ျပန္လာတာဟာ ျမစ္ေလာင္းနဲ႔ လက္ပေဒါရဲ႔ ကုန္ၾကမ္းေပး ၊ ကုန္ေခ်ာယူ ဆက္ဆံေရးပဲ။ ျမစ္ေလာင္းက လူေတြကလည္း လက္ပံေတာ ၾကြက္ကင္မ်ားေတာ့ ၾကိဳက္တယ္။ ၾကိဳက္တဲ့ အခ်ိန္ယူသာလာခဲ့။ ေနာက္ဆံုး လူေတြအိပ္ခ်ိန္ဆိုရင္ေတာင္ ဘံုဆိုင္ကိုသာ ႏႈိး ၊ ယူတယ္။ ပိုက္ဆံမယူခ်င္ပါဘူး ဆိုရင္ ဆန္ႏွစ္ဘူး ခ်င္ေပးတယ္။ လက္ပေဒါမွာ ၾကြက္ကင္ဟာ ပိုက္ဆံပဲ။ လက္ပံေတာမွာ ၾကြက္တြင္းရွာတာဟာ ပိုက္ဆံရွာတာပဲ။ ဒါမွမဟုတ္ ဆန္ရွာတာပဲ။

         ျမစ္ေလာင္းဆုိတာကေတာ့ သည္နားတေၾကာမွာ တိုက္နယ္ရြာၾကီးဆိုေတာ့ ဂတ္တဲရွိတယ္။ စာသင္ေက်ာင္းရွိတယ္။ တူတူတန္တန္ေစ်းကေလး ရွိတယ္။ ေက်းလက္က်န္းမာေရး ေဆးခန္းရိွတယ္။ ဆန္စက္ေတာင္ တစ္လံုးလား ၊ ႏွစ္လံုးလားရွိတယ္။ ထားပါေတာ့။ ေသာင္သာတယ္။ ဆိုေတာ့ကာ ျမစ္ေလာင္းသူ ၊ ျမစ္ေလာင္းသားက ေစ်းထဲမွာ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ အေရာင္မြဲမြဲေတြ႔ရင္ ဒါ လက္ပေဒါက ဆိုတာ သိေတာ့ ၊ သူတို႔ အခ်င္းခ်င္း စကားေျပာရင္ေတာင္ “လူကိုက လက္ပေဒါကာလာနဲ႔” လို႔ ေျပာတတ္ၾကတာေတြလည္း ရွိတယ္။ လက္ပေဒါက လူေတြဟာ ဆင္းရဲၾကတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။ ဆင္းရဲေပမယ့္ လက္ပေဒါသားေတြဟာ ရိုးသားၾကတယ္။ ျမစ္ေလာင္းဂါတ္တဲက လက္ပေဒါကို တရားခံသြားဖမ္းရတယ္ဆိုတာ တစ္ခါမွ မရွိခဲ့ဖူးဘူး။ လက္ပေဒါက တဲကေလးေတြဟာ ဘာတံခါးမွ မရွိတာေတာင္မွ သစ္သားေယာင္းမတစ္ေခ်ာင္း မေပ်ာက္ဖူးဘူး။

         ရြာသားအားလံုးကေတာ့ ၾကြက္ထိုးစားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သည္ဆည္ေျမာင္း လက္တံၾကီးကို ဖာဖို႔ ေထးဖို႔ ျပဳဖို႔ ျပင္ဖို႔ ရာသီအလိုက္ ခန္႔ထားတဲ႔ အလုပ္သမားေတြလည္း ရွိတယ္။ သူတို႔ကို သည္အရပ္က “ေျမာင္းေလ်ွာက္” လို႔ ေခၚတယ္။ ေျမာင္းၾကီးတေလ်ာက္ လမ္းေလ်ွာက္ရင္း ေျမာင္းက်ိဳးတာ ၊ ေျမာင္းပဲ့တာ လုိက္ဖာရတဲ့လူေတြဆုိေတာ့ ေျမာင္းေလ်ွာက္လို႔ ေခၚတာလည္း မမွားဘူး။ ခက္တာက သည္အလုပ္က မိုးတြင္းမွာမွ ခဏေလးခန္႔တာ။ ေႏြမွာ အလုပ္မရွိဘူး။ ကိုယ့္ဟာကုိယ္ရွာလုပ္ပဲ။ ရွာစားပဲ။ ရွာေသာက္ပဲ။ လက္ပေဒါကို ခရီးၾကံဳမွာရင္လည္း ရတယ္။

          “လက္ပေဒါက ေျမာင္းေဆာက္ဘံုတီးကို ေျပာလိုက္စမ္းပါကြာ၊ နက္ဖ်င္ညွ အေဆ့ေက်ာင္းကို လာပါလို႔….. ျမင့္ေလာင္းက စံထြန္းအလွဴမတိုင္ခင္ ေျမညွိခ်င္လို႔ လို႔ …. ေႏွာ” လို႔ မွာလိုက္ရံုပဲ။ ေျမာင္းေဆာက္ဆိုတာ ေျမာင္းေလွ်ာက္လို႔ ေျပာတာပါ။ နက္ဖ်င္ ဆိုတာ မနက္ျဖန္။ ညွ ဆိုတာ ည။ အေဆ့ေက်ာင္းဆိုတာ အေရွ႕ေက်ာင္း ၊ ေႏွာ…ဆိုတာက ေနာ….ကိုေျပာတာပါ။ သူတို႔ခ်င္းကေတာ့လည္း အဆင္ကိုေျပလို႔ပါ။ ဒါဆို လက္ပံေတာက ေျမာင္းေလ်ွာက္ကိုဘံုတီးက ေပါက္တူးကိုင္ျပီး ျမစ္ေလာင္းကို သံုးေလးရက္ ကူးသြားတာပါပဲ။ ေျပာခ်င္တာက လက္ပေဒါက လူေတြဟာ အဲသလို လူေတြ။ လက္ပေဒါဟာ အဲသလို ရြာကေလး။

(၂)

          လက္ပေဒါဟာ ရွိလွရင္ အိမ္ေျခ ၂၀ ေက်ာ္ပါပဲ။ လက္ပံပင္ၾကီးတစ္ပင္တည္း ရြာထိပ္ရွိေနတာကို ဘယ္သူက လက္ပံေတာလုပ္ထားတာလဲ ဘယ္သူမွ မသိဘူး။ ဒါက အေၾကာင္းလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ နာမည္ရွိတာပဲ ေတာ္လွျပီ။ ေနာက္ ရြာအေနာက္က သဂၤ်ဳိင္းရာကေလးရွိတယ္။ သည္သဂၤ်ဳိင္းရာကေလးက လက္ပေဒါသဂၤ်ဳိင္းသက္သက္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ လက္ပေဒါေနာက္ေဝးေဝးက ၾကက္ဆူပင္ ၊ မိုးႏွံကုန္း ၊ ပ်ဥ္းမကုန္း ရြာေတြကလည္း လူမွေသရင္ ဒီသဂၤ်ဳိင္းလာတာပဲ။ သဂၤ်ဳိင္းစပ္မွာ ေညာင္ပင္အိုၾကီး တစ္ပင္ရွိတယ္။ တစ္ျခမ္းးက ေျခာက္ေတာင္ေနပါျပီ။ တစ္ျခမ္းက ေျခာက္လို႔ တစ္ျခမ္းက စိမ္းလို႔။ ထားပါေတာ့ ၊ အပင္ကလည္း ၾကီးၾကီးဆိုလို႔ လက္ပံေတာမွာ သည္လက္ပံပင္နဲ႔ ဒီေညာင္ေျခာက္ပင္ ႏွစ္ပင္ပဲရွိတယ္။

          တစ္ေန႔ေတာ့ လူဦးေရ တစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ ဆင္းဆင္းရဲရဲေနရတဲ့ ၊ သစ္ပင္ၾကီးႏွစ္ပင္နဲ႔ လက္ပေဒါမွာ လူေသမႈစျဖစ္တယ္။ လူေသမႈကို ေျပာတာေနာ္။ လူသတ္မႈမဟုတ္ဘူး။ သူ႔ဟာသူ ေနရင္းထိုင္ရင္းေသတာကို ေျပာခ်င္တာ။ ဟ… လူေနတဲ့ရြာပဲ ၊ လူေသတာေျပာစရာရွားလို႔ ေမးခ်င္ရင္လည္း ေမးဖို႔ပဲ။ ဒါေပသိ လက္ပေဒါမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၊ အစိတ္ကတည္းက ကေန႔ထိ တစ္ခါမွ လူေသဖူးတာမဟုတ္ဘူး။ နာမည္ကသာ လက္ပေဒါသဂၤ်ဳိင္း ၊ လက္ပေဒါသား၊ လက္ပေဒါသူ တစ္ေယာက္မွ ေျမက်ဖူးတာ မဟုတ္ဘူး။ ႏွစ္အစိတ္ ဟိုဘက္ကေတာ့လညး္ ရွိခ်င္ရွိမယ္။ ဒါေတာ့ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။ မွတ္မိသေလာက္ေတာ့ သည္ႏွစ္ေပါင္း အစိတ္ သံုးဆယ္ေလာက္ထဲမွာေတာ့ မေသဖူးေသးဘူး။ ဒါေတာ့ ေသခ်ာတယ္။

          တစ္ညေတာ့ လက္ပေဒါရြာကို ကန္႔လတ္ျဖတ္ ပ်ံသြားတဲ့ ငွက္တစ္ေကာင္က စူးစူးၾကီးေအာ္ရင္း လက္ပေဒါညကို ခပ္ျပင္းျပင္းပုတ္ႏႈိးလိုက္တယ္။ သည္ငွက္ေအာ္သံမ်ိဳးကို လက္ပေဒါက အင္မတန္ဆင္းရဲတဲ့လူေတြ မၾကားဖူးတာၾကာျပီ။ သည္ရြာက လူေတြကလည္း ဟိုဘက္က တစ္တဲ ၊ သည္ဘက္က တစ္အိမ္ ၊ လက္ပေဒါလာစုရင္းက ေနၾကရတာဆိုေတာ့ ကိုယ္ျဖတ္သန္းၾကီးျပင္းခဲ့ရာ ငယ္ဘဝတုန္းကေတာ့ ၾကားဖူးၾကတာခ်ည္းေပါ့။ ဒါဟာ ငွက္စုန္းတစ္ေကာင္ရဲ႕ ေအာ္သံဆိုတာေလာက္ေတာ့ သိတာေပါ့။ သည္ေကာင္မွ အေပၚကျဖတ္ေအာ္ရင္ ၊ ဒါမွမဟုတ္ လူမမာအိမ္ေခါင္က ျဖတ္ေအာ္ရင္ ဒါဟာ မဂၤလာမရွိဘူး ဆိုတာေလာက္ေတာ့ သိတာေပါ့။ က်က္သေရ မရွိဘူးဆိုတာေလာက္ေတာ့ သိတာေပါ့။ အဲသည္ညက သိျခင္းနဲ႔ ေၾကာက္ျခင္းဟာ တစ္ခ်ိန္တည္းျဖစ္တယ္။

         အဲသည္မွာတင္ တစ္ရြာလံုးက ငွက္စုန္းသံၾကားတာနဲ႔ အိပ္ယာထဲ လွဲေနရာက ထၾကတယ္။ ပါးစပ္ကလည္း “ဖြဟဲ့…. နင့္ဒဏ္နင္ခံ … နင့္ဒဏ္နင္ခံ” လို႔ ေရရြတ္ၾကတယ္။ ျပီးေတာ့ မိသားစုေတြဟာ မီးတိုင္ခြက္ေရာင္နီက်င္က်င္ ၊ မႈန္တိမႈန္မႊားထဲမွာ တစ္ေယာက္ရဲ႕မ်က္ႏွာ တစ္ေယာက္ လိုက္ၾကည့္ေနၾကတယ္။ မိန္းမကလည္း ေယာက္်ားကို “ေတာ္ေနေကာင္းပါတယ္ေနာ္” ဆိုတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႔ ၾကည့္တာ။ ေယာက္်ားကလည္း “နင္ ေနရထိုင္ရတာ ေကာင္းရဲ႕လား မိေသးရာ” ဆိုတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႔ ၾကည့္ေနတာ။ နီးစပ္ရာ ကိုယ့္ကေလးေတြရဲ႕ နဖူးေတြကိုလည္း မွတ္မွတ္ရရၾကီး စမ္းလိုက္ၾကတာလည္း လက္ပေဒါက တဲကေလးေတြထဲမွာ အားလံုး အတူတူေလာက္ ေနမွာပါပဲ။

          ေအးေလ။ ညဘက္ထြက္တဲ့ ညငွက္တစ္ေကာင္က သူ႕ဟာသူ သူ႕ငွက္လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ပ်ံသန္းရင္း ေအာ္ဟစ္လုိက္တဲ့အသံဟာ လူေတြအားလံုး ငုတ္တုတ္ထ ထိုင္ၾကရတယ္။ ပါးစပ္ကလည္း ျပိဳင္တူ တစ္စံုတရာ ေရရြတ္လိုက္ရတယ္။ သည္ငွက္သံကပဲ ေသျခင္းတရားကို ကိုက္ခ်ီျပီး ရြာကေလးေပၚမွာ ပစ္ခ်ထားခဲ့တာမ်ိဳးလို႔ မ်က္ႏွာထားေတြ ျဖစ္သြားၾကရတယ္ ဆိုတာကလည္း စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ရယ္ေတာ့လည္း ရယ္စရာၾကီးေပါ့ေလ။

(၃)

          ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ရယ္စရာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္ပေဒါမွာ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာ ေပ်ာက္ကြယ္ေနတဲ့ ေသျခင္းတရား ရုတ္တရက္ေရာက္လာတာဟာ ရယ္ေမာစရာ ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ လူေသတာဟာ ႏွစ္သက္စရာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပသိ လက္ပေဒါမွာ လူက တကယ့္ကို အဲ့သည္ညက ေသတယ္။ ေသတဲ့လူက လွတင္ လို႔ ေခၚတယ္။ ေျမာင္းေလွ်ာက္ပါပဲ။ လက္ပေဒါကို ငွက္စုန္းျဖတ္သြားျပီး လူေတြအားလံုးက အိပ္ေမာက်ေနခ်ိန္မွာ လွတင္ ၾကြက္ထိုးတဲ့ မွိန္းကိုေထာက္ရင္းသူ႔တဲကို ျပန္ေရာက္လာတယ္။

          “ျမေမ… ထစမ္း ၊ ငါ့ကို အေကာင္ကိုက္လိုက္လို႔”

ဒါပဲ ေျပာႏိုင္တယ္။ တဲဝမွာ ဝုန္းကနဲ လဲသြားတယ္။ သူ႔မိန္းမ ျမေမက ႏိုင္သေလာက္ေပြ႔ျပီး တဲအတြင္းဘက္ကို သြင္းတယ္။ အေကာင္ကိုက္လိုက္တယ္ ဆိုတဲ့ေနရာေတြကို ရွာၾကည့္တယ္။ လယ္ထဲ ကြင္းထဲ ၾကြက္သြားထိုးတဲ့သူ အေကာင္ကိုက္တာ ေျခဖ်ားဘက္ျဖစ္ရမွာေပါ့လို႔ တြက္ရင္း ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေဆးလိပ္မီးနဲ႔ထိုးထားလို႔ အသားစေတြလန္ေနနဲ႔ ညာဘက္ ေျခဖခံုဟာ ေမာက္ေမာက္ၾကီးေယာင္ကိုင္းေနတယ္။

“ကိုလွတင္… ကိုလွတင္…”

မရဘူး။ ေခၚလို႔ မရေတာ့ဘူး။ ေတာ္ေတာ့္ကို ေဝးတဲ့ေနရာေလာက္က ငွက္စုန္းထိုုးသံၾကီး တစ္ခ်က္ၾကားျပီး ဘာၾကာတုန္း လွတင္ေသေရာ။ မျမေမ ငိုသံက ငွက္စုန္းထက္က်ယ္ေတာ့ အားလံုးႏႈိးကုန္ၾကေရာ။ မျမေမတို႔ တဲကေလးေရွ႕ကို စုစုေဝးေဝးေရာက္လာၾကတယ္။ မိုးမလင္း တလင္း ညၾကီးသန္းလြဲမွာ လက္ပေဒါက လူေတြဟာ ေသသူရဲ႕ေျခေထာက္က ဒဏ္ရာကိုမၾကည့္ဘူး။ မဲနက္ေနတဲ့ေကာင္းကင္ကို ေမာ့ၾကည့္ေနၾကတယ္။ ငွက္တစ္ေကာင္ကို ရွာေနၾကတာထင္ပါရဲ႕။

“မနက္ ျမစ္ေလာင္းက ဘုန္းၾကီးပင့္ဖို႔စီစဥ္ကြာ”

တစ္ေယာက္က အၾကံေပးတယ္။ လက္ပေဒါမွာ သရဏဂံုတင္စရာ ဘုန္းၾကီးမွ မရွိတာကိုး။

(၄)

လက္ပေဒါမွာ ငွက္စုန္းၾကီးေအာ္လို႔ ငါးရက္ေတာင္ မျပည့္ေသးဘူး။ လက္ပေဒါမွာပဲ ေနာက္တစ္ေယာက္ေသျပန္ေရာ။ ေသတဲ့လူက က်င္စိန္တဲ့။ အရက္သမားပါ။ လက္ပေဒါမွာ လူေကာင္းသူေကာင္းခ်ည့္ ရိုးရိုးသားသားေနတယ္ ဆိုေပမယ့္ အရက္ကေလးတျမျမနဲ႔ လူလည္းရွိတာေပါ့ေလ။ ျပီးေတာ့ရြာမွာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းသာမရွိတယ္။ ဘံုဆိုင္ကေလးေတာ့ရွိတယ္။ က်င္ဆိုင္ေသတာကလည္း ဆန္းတယ္။ အဲ့သည္ ညဦးက က်င္စိန္အရက္ကေလးေထြေထြနဲ႔ သီခ်င္းေတြဆိုရင္းက တဲေရွ႕ကြပ္ပ်စ္ကေလးမွာ လွဲရင္းက မူးမူးနဲ႔ အိပ္ေပ်ာ္သြားတာပါ။ မနက္မိုးလင္းေတာ့ ကြပ္ပ်စ္ေပၚမွာပဲ ေသေနတယ္။ မနက္ခင္း က်င္စိန္နဲ႔ သိုးေက်ာင္းသြားေနက် ထြန္းေပၚ လာႏႈိးေတာ့ ႏႈိးမရေတာ့ဘူး။ စမ္းၾကည့္ေတာ့ မာေတာင့္ေနျပီ။

“က်င္စိန္ေတာ့ ေသျပန္ျပီ… အင္း… ငါထင္တယ္ ၊ ညက ငွက္စုန္းထိုးကတည္းက တစ္ခုခုေတာ့ ျဖစ္ေတာ့မွာပဲ ဆိုတာ”

“ဟာ… ဘၾကီးကလည္း ဘယ္တုန္းက ထိုးလို႔တံုး ၊ ညက မထိုးပါဘူး”

“ထိုးပါေသာ္ေကာ ေမာင္ရာ ၊ ညက ေလေတြ တဝူးဝူး ေအာ္တိုက္ေနတာ အၾကာၾကီး ၊ ေလေလးလည္း ျငိမ္ေရာ ငွက္စုန္းထိုးလိုက္တာ သံျပာၾကီးနဲ႕”

က်င္စိန္႔ အေလာင္းေရွ႕ေရာက္ေနတဲ့ လက္ပေဒါသားေတြ အားလံုး ငိုင္သြားၾကတယ္။ အင္မတန္ ၾကမ္းတမ္းခက္ခဲတဲ့ သည္ေနရာကေလးကို အင္မတန္ ဆင္းရဲက်ပ္တည္းၾကတဲ့ သည္ေနရာစုကေလးကို ေသမင္းက ဘယ္လိုရွာေတြ႔သြားရတာတဲ့လဲ။ သည္ငွက္စုန္းကေကာ ဘယ္သူက လႊတ္လိုက္တာလဲ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တစ္ခါမွေတာင္ မၾကားဘူးတဲ့ ငွက္ေအာ္သံၾကီးဟာ ဘယ္က ဘယ္လို ေရာက္လာရတာတဲ့လဲ။ မသိဘူး။ သူတို႕ ဘာမွကို မသိတာပါ။ သူတို႔ ဘယ္လိုမွကို ဥာဏ္မမီႏိုင္တာကိုပဲ ေတြးေနၾကတာ အၾကာၾကီး။ ျပီးေတာ့ ကိုယ့္တဲကေလးေတြဆီကို ကိုယ္ျပန္ၾကတယ္။

လက္ပေဒါသားေတြ ၾကြက္ေကာင္းေကာင္းမထိုးႏိုင္ဘူး။ ေျမာင္းေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္ႏိုင္ၾကဘူး။ သည္ညေကာ ငွက္စုန္းလာဦးမွာလား ၊ လာရင္ေကာ ေအာ္ဦးမွာလား ၊ ေအာ္ရင္ေကာ ေသဦးမွာလား ၊ ေသရင္ေကာ … ဘယ္သူလဲ။

(၅)

က်င္စိန္ေသလို႔ တစ္လေက်ာ္ေက်ာ္ၾကာေတာ့ လူေတြဟာ ငွက္စုန္းကို ေမ့သြားၾကတယ္။ လက္ပေဒါမွာ လူေသတာဟာ ေျပာစရာေတာ့ျဖစ္သြားတာေပါ့ေလ။ လက္ပေဒါသားေတြဟာ သည္အေၾကာင္းကို အခုေတြးရင္ အခုေၾကာက္ၾကတယ္။ ငွက္စုန္းကလည္း မလာျပန္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ညေတြက်ေတာ့လည္း ရြာစပ္ကျဖတ္ပ်ံသြားရင္း ခပ္ေဝးေဝးက ေအာ္သံေလာက္နဲ႔ ျပီးသြားတာမ်ိဳးပဲရွိတယ္။ သည္အေတာအတြင္း လက္ပေဒါက ကေလးေတြအားလံုးရဲ႕လည္ပင္းမွာ ကႏုကမာခြံလိုလို လက္မေလာက္ ေယာက္သြားခြံကေလးေတြ တပ္ၾကလို႔။ သည္လိုနဲ႕ ေနလာၾကရာက တစ္ညေတာ့ အားလံုးက ေမ့ေနၾကတဲ့ ငွက္စုန္းဟာ လက္ပေဒါရြာေပၚက တည့္တည့္ၾကီးေအာ္သြားျပန္ေရာ။ ေအာ္တာမွ စူးစူးရဲရဲၾကီး။ ဂီး ကနဲေအာ္သံဟာ ေတာ္ရံုလူမမာရဲ႕အသက္ဝိညာဥ္ကို ကိုင္ညွစ္ျပီး သူ႔ႏႈတ္သီးၾကီးနဲ႔ တေပါက္ေပါက္ ထိုးဆိတ္လိုက္သလိုေအာ္သြားတာမ်ိဳး။

“ဖြဟဲ့… နင့္ဒဏ္နင္ခံ… နင့္ဒဏ္နင္ခံ”

နင့္ဒဏ္နင္ခံသာေျပာတာ။ ငွက္စုန္းက ခံဖို႔သာ လက္ပေဒါသားေတြက တဖြဖြရြတ္ေနတာ။ တကယ္ခံေနရတာက သူတို႔ပဲ။ အဲ့သည္ညက လ က လက္သည္းျခစ္ရာေလာက္ကေလးနဲ႔ ည။ ေျပာင္းခင္းဘက္က ကြင္းေလက တေသြးေသြးနဲ႕ည။ ဆည္ေျမာင္းလက္တံၾကီးထဲမွာ ေရမရွိခ်ိန္ဆိုေတာ့ ကေလးေတြေတာင္ ေျပာင္းခင္းၾကီးေက်ာ္ျပီး ေျမာင္းေျခာက္ထဲ ကစားေနတဲ့ည။ ငွက္စုန္းထိုးသံၾကီးဟာ လက္တံေျမာင္းတဲကေလးေတြေပၚကို ဗံုးၾကဲလိုက္သလို ၊ မိုးၾကိဳးမ်ားပစ္ခ်လိုက္သလို က်လာေတာ့ ကေလးေတြအားလံုးဟာ လက္တံေျမာင္းႏႈတ္ခမ္းေပၚေျပးတက္ရင္း ေျပာင္းခင္းကို ညေမွာင္ေမွာင္ထဲမွာ ေက်ာ္ျဖတ္ရင္း တဲစုကေလးေတြရွိရာကို ေျပးလာၾကတယ္။ မိဘေတြကလည္း ေျပာင္းစပ္ခင္းက ၾကိဳရင္းက ေျပးလာတဲ့ကေလးေတြရဲ႕ ရင္ပတ္က ကမာခြံကို အရင္စမ္းၾကည့္ၾကတယ္။

“ဟဲ့… ငကြန္း … ဘယ္မွာလဲ … နင့္”

မေအလုပ္သူေတြထဲက ေအာ္လိုက္သံဟာ လက္ပေဒါညထဲမွာ တုန္ခါေနတယ္။

“ဘယ္မလဲ ငါေမးေနတယ္ေလ… ဘယ္မလဲ”

ငကြန္းက မ်က္လံုးေတြေၾကာင္ေနျပီး မေအလုပ္သူကို ၾကည့္ေနတာကလြဲရင္ သူ႔လည္ပင္းကို သူစမ္းေနတာပဲရွိတယ္။ ဘာမွ မေျပာဘူး။ မေျပာႏိုင္ဘူး။ သည္လိုနဲ႔ လက္ပေဒါဟာ ခဏေလး ျငိမ္သက္သြားတယ္။ အဲ့သည္ညက ကုိယ္ေတြျခစ္ျခစ္ေတာက္ပူျပီး ငကြန္းကေလးေသတယ္။

သည္တစ္ခါေတာ့ လက္ပေဒါဟာ ေခ်ာက္ခ်ားသြားခဲ့ၾကတယ္။ ထိတ္လန္႕ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကတယ္။ ညေမွာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ လက္ပေဒါမိုးေကာင္းကင္ေပၚက ျဖတ္သန္းသြားမယ့္ ငွက္တိရစ ၦာန္ တစ္ေကာင္ကို ဘာမဟုတ္ညာမဟုတ္ ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ သည္ငွက္ကပဲ လက္ပေဒါကို ေသျခင္းလက္ေဆာင္ေတြ ေကာင္းကင္က ခ်ခ်ေပးေနတာကိုး။

ပထမ လွတင္ေသတယ္။ ေနာက္ က်င္စိန္ေသတယ္။ ခုတစ္ခါ ငကြန္းကေလးေသျပန္ျပီ။ ေနာက္ဘယ္သူေသဦးမွာလဲ။ လက္ပေဒါသဂၤ်ဳိင္းမွာ လက္ပေဒါသား သံုးေယာက္ေတာင္ ေရာက္ေနျပီေကာ။ လက္ပေဒါသဂၤ်ဳိင္းက ေနာက္ဘယ္သူ႔ကို မ်က္စပစ္ေနျပန္ျပီလဲ။ ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။ သည္ငွက္စုန္းၾကီးေအာ္ေနသ၍ လက္ပေဒါသူ လက္ပေဒါသားေတြဟာ ေန႔လား ညလား ၊ သူလား ငါလား ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။

(၆)

တစ္ရြာလံုးမွာ အသက္အၾကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ ဘၾကီးေသာင္က ပရိတ္ေတြရြတ္တယ္။ ေမတၱာေတြပို႔တယ္။ မ်က္စိမျမင္ ဘာမျမင္နဲ႔ ရြာကို တတ္သမ်ွ မွတ္သမွ် စည္းခ်ေပးတယ္။ လက္ပေဒါသူ လက္ပေဒါသားေတြကလည္း ကြင္းၾကိဳ ကြင္းၾကား ၾကြက္ထိုးေနရလို႔ ေမ့ေနတဲ့ ဘုရားရွိခုိးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ရတတ္သမွ်ရြတ္ၾကတယ္။ သည္လိုနဲ႔ တစ္ေန႔ေတာ့ ဘၾကီးေသာင္က လက္ပေဒါသားေတြကို လူစုတယ္။ သူ႔သေဘာထားကို ေျပာတယ္။

“ဘၾကီးေတာ့ အိပ္မက္ေတြလည္း မေကာင္းဘူး။ အတိတ္နမိတ္မ်ားလည္း မေကာင္းဘူး။ သည္ေတာ့ ဘၾကီးတတ္သမွ် မွတ္သမွ် စည္းေတာ့ခ်ျပီးျပီ။ ဒါေပမယ့္ သည္ငွက္ေတြ ေရာက္မလာဘူး ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။ သည္ေတာ့ ငါတုိ႔ ဘာလုပ္ၾကမလဲ။”

ေျမာင္းေလွ်ာက္သမား ကိုခင္ကလည္း သူ႔သေဘာထားကို ခ်ျပတယ္။

“ငွက္ေအာ္လို႔ ေသတာမဟုတ္ဘူး… ဘၾကီးရာ လူေသတာ ေသေန႔ေစ့ ေသတာပါပဲ။ ငွက္က လူ႔ဝိညာဥ္ကို မႏႈတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါ ဘၾကီးတို႔က ဥပါဒ္ဒါန္စြဲေနတာ။ ဒါေၾကာင့္ ဥပါဒ္ျပန္ျဖစ္ေနတာ”

ဆိုေတာ့ လာစုမိတဲ့ လက္ပေဒါသူ လက္ပေဒါသားေတြက ကိုယ္ခင့္ကို ေဒါကန္ၾကတယ္။ အေရးထဲမွာ ရြာလာျပီး ကန္႔လန္႔တိုက္ေနတဲ့ ေကာင္ပါလားဆိုတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႕ ကိုခင့္ကို ဝိုင္းၾကည့္ၾကတယ္။ ကိုခင္ကေတာ့ ဂရုမစိုက္ပါဘူး။ ဆင္ႏွစ္ေကာင္ေဆးလိပ္ေတာင္ တေထာင္းေထာင္းဖြာေနလိုက္ေသးတယ္။ သူ႔ေလးေထာင့္မ်က္ႏွာၾကီးထဲက မ်က္ေပါက္က်ဥ္းက်ဥ္းကေလးေတြနဲ႔ လူေတြကိုေတာင္ ျပန္ၾကည့္ေနလိုက္ေသးတယ္။

ခက္တာက ဘၾကီးေသာင္ကသာ ဘာလုပ္မလဲ ေမးေနတာ ဘယ္သူက ဘာလုပ္တတ္မွာတုန္း။ ငွက္စုန္း ဘယ္နားေနမွန္းသိရင္လည္း ေကာင္းသားကလား။ ညွိလို႔ႏႈိင္းလို႔ ရရင္လည္း ေကာင္းသားကလား။ ေတာင္းပန္လို႔ တိုးလွ်ဳိးလို႔ ရရင္လည္း ေကာင္းသားကလား။ ဒါေပမယ့္ ဒါက လူလူခ်င္းကိစၥ မဟုတ္ဘူး။ ငွက္နဲ႔ လူေတြ ရဲ႕ နားမလည္ႏိုင္တဲ့ ကိစၥ။ ဒါက ျမစ္ေလာင္းဂါတ္တဲနဲ႔လည္း မဆိုင္ဘူး။ ျမစ္ေလာင္းသူၾကီးနဲ႔လည္း မပါတ္သက္ဘူး။ ေျမက်င္းထဲက ၾကြက္ကိုသာ မွိန္းနဲ႔ထိုးတတ္ၾကတဲ့ လက္ပေဒါသားေတြဟာ ေကာင္းကင္က ငွက္ကို ဘာလုပ္ရမွန္းမသိဘူး။

“သည္လိုလုပ္ခ်င္တယ္”

တစ္ကုိယ္လံုးေပြးေတြနဲ႔ အကြက္လည္ေနတဲ့ စံျမက စကားစတယ္။ အားလံုးက စံျမကို အာရံုေရာက္သြားၾကတယ္။ စံျမက လက္ဖ်ံေပၚက ေပြးဒဂၤါးေတြကို လက္သည္းနဲ႔ ကုတ္ဖဲ့ေနရင္းကေျပာတယ္။

“က်ဳပ္တို႔ရြာမွာ ငွက္ခိုလို႔ရတာ သစ္ပင္ၾကီးႏွစ္ပင္ပဲရွိတယ္။ ရြာထိပ္က လက္ပံပင္နဲ႔ သဂၤ်ဳိင္းစပ္က ေညာင္ေျခာက္ပင္ ၊ သည္ႏွစ္ပင္မရွိရင္ ငွက္မေနႏိုင္ဘူး။ ငွက္စုန္းဟာ ေညာင္ပင္မွာရွိရင္ရွိ ၊ မရွိရင္ လက္ပံပင္မွာ ရွိမယ္။ သည္ေတာ့…”

စံျမက စကားေတြကို ရပ္ထားတယ္။ သည္ေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲ … ဘာျဖစ္သလဲ…။ လက္ပေဒါသားေတြက စံျမကိုပဲ ေငးေနၾကတယ္။

“သည္ေတာ့ ဒီႏွစ္ပင္ကို လွဲခ်င္တယ္”

ဒါပါပဲ။ စံျမက ဒါပဲ ေျပာျပီး ေပြးစေတြကို ေတာက္ထုတ္ေနတယ္။ လူေတြအားလံုးဟာ ဘာမွ မေျပာႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဟုတ္သားပဲ။ စံျမေလာက္ေတာင္ ငါတို႔ ဘာလို႔ မေတြးမိရတာလဲ။

“ေကာင္းတယ္ကြာ ၊ စံျမ မင္းတာဝန္ယူႏိုင္မလား”

“ယူႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက သံုးေလးေယာက္ဝိုင္းလိုက္ရင္ ျပီးတဲ့ကိစၥပဲ ၊ ဒါေပမယ့္… ”

လူေတြကေတာ့ နားမလည္ဘူး။ ခုတ္လိုက္ရင္ျပီးမယ့္ ကိစၥပဲ။ ဟာ ဒါေပမယ့္လည္း….။ ဘာလဲ မလုပ္ခ်င္တာလား။ မလုပ္ခ်င္ရင္ ေဘးဖယ္ေန။ ငါတို႔ လုပ္စမ္းမယ္။ သစ္ေခါင္းထဲေတြ႔မယ့္ ငွက္စုန္းေတာ့လား ျမစ္ေလာင္းအရက္နဲ႔ေတြ႔ျပီေပါ့။ လူေတြက ေဒါသနဲ႕ ေတြးေနၾကတာပါ။

“ဒါေပမယ့္… ေညာင္ပင္ကို ဘယ္သူ ခုတ္ရဲလို႔လဲ ၊ ကၽြန္ေတာ္မခုတ္ရဲဘူး။ ေညာင္ပင္မွာ တစ္ရြာလံုးက ကိုးကြယ္ထားတဲ့ နတ္ကြန္းေတြျပည့္ေနတာ၊ က်ဳပ္မလုပ္ရဲဘူး။”

ဟာ… ဒါလည္း ဟုတ္သားပါလား။ လူေတြအားလံုးငိုင္သြားလိုက္ၾကတာ ေတာ္ေတာ့္ကိုၾကာတယ္။ သည္ေညာင္ပင္ကလည္း တစ္ျခမ္းသာေျခာက္ေနတာ တစ္ရြာလံုးက စင္ကေလး ေနရာလပ္မက်န္ေအာင္ ရိုက္ထားျပီး ကုိယ့္အစြဲနဲ႕ကိုယ္ ကိုးကြယ္ေနၾကရတဲ့ေညာင္ပင္။ ညေနေမွာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ မီးကေလး တလက္လက္ နဲ႔ ရွိေနတတ္တဲ့ ေညာင္ပင္။ တစ္ႏွစ္ တစ္ခါ ကိုယ္တတ္ႏိုင္သေလာက္နဲ႕ မိသားစု ဝတ္မပ်က္ ပူေဇာ္ ပ သ ေနရတဲ့ ေညာင္ပင္။

ဒါကို ခုတ္ရမယ္လို႔ ျဖစ္လာေတာ့ ခုတ္ဖို႔ ေနေနသာသာ ဘယ္သူမွ စိတ္ေတာင္မကူးရဲဘူး။ သည္ေညာင္ေခါင္းထဲမွာ ငွက္စုန္းရွိမယ္ မရွိမယ္ကလည္း ေသခ်ာတာမဟုတ္ဘူး။ ေညာင္ပင္က ရြာကို မီးနဲ႕တိုက္မွာက အရင္ကိုး။ သည္လိုနဲ႕ လက္ပေဒါသူ လက္ပေဒါသားေတြဟာ ငွက္စုန္းရွာမလား။ ေညာင္ပင္ခုတ္မလား ဆိုတဲ့ ျပႆနာၾကီးနဲ႕ ေတြ႔ေနၾကတယ္။

“က်ဳပ္ခုတ္မယ္… ေညာင္ပင္ကို က်ဳပ္ခုတ္မယ္”

ကိုခင္။ သူ႔ေလးေထာင့္ မ်က္ႏွာၾကီးနဲ႕ မ်က္ေပါက္က်ဥ္းက်ဥ္းကို ေမွးထားရင္းက တစ္ခြန္းတည္း ထ ေအာ္တယ္။ လူေတြအားလံုးဟာ ေညာင္ပင္ခုတ္ဖို႔ကိစၥ ကိုယ္က ခုတ္ဖို႔ေနေနသာသာ ခုတ္ကြာ… လုိ႔ေတာင္ မေျပာရဲတဲ့လူေတြကိုး။ ကိုခင္က ခုတ္မယ္ဆိုေတာ့ ဝမ္းထဲက ေက်နပ္ၾကေပမယ့္ ပါးစပ္က မေျပာရဲဘူး။

“က်ဳပ္ဒါေတြ ယံုတာမဟုတ္ဘူး။ ငွက္ေအာ္လို႔ လူေသတာလည္း က်ဳပ္မယံုဘူး။ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားတို႔ ယံုတယ္မဟုတ္လား။ ယံုလို႔လည္း ငွက္ေနတယ္လို႔ ထင္ရတဲ့ေညာင္ပင္က်ေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ မခုတ္ရဲၾကျပန္ဘူး ၊ ဘာေတြလဲ ခင္ဗ်ာတို႔ ၊ က်ဳပ္ခုတ္ေပးမယ္။ အုိဗ်ာ… က်ဳပ္က ခုတ္ေနမွာမဟုတ္ဘူး ၊ ခင္ဗ်ားတို႔ တစ္ခုပဲ ေျပာလိုက္မယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ကိုးကြယ္ထားတဲ့ နတ္ကြန္းစင္ေတြ ကေန႔ညေနေစာင္း အျပီးျဖဳတ္ထား။ မနက္ျဖန္မနက္ က်ဳပ္က ေညာင္ပင္ေခါင္းထဲ ေရနံထည့္ျပီးမီးရႈိ႕မွာ။ ကန္ေတာ့ခ်င္တဲ့သူ ကေန႔ အျပီးကန္ေတာ့ထား။ လက္ပေဒါမွာ မနက္ျဖန္ ေညာင္ပင္လည္းမရွိေစရဘူး။ ေညာင္ေခါင္းထဲ ငွက္စုန္းေနတယ္ဆုိရင္ ငွက္စုန္းလဲ မသာေပၚျပီသာမွတ္”

(၇)

အဲသည္တုန္းက တကယ္လည္း လက္ပေဒါသားေတြက လက္ပံပင္ကို ခုတ္တယ္။ ကိုခင္က ေညာင္ပင္ကို မီးရႈိ႕တယ္။ လက္ပံပင္ကေတာ့ ငုတ္တိုေတာင္ မက်န္ေတာ့ပါဘူး။ ထင္းဖဲ့စိုက္ၾကတာနဲ႔ကို ေနာက္ေခတ္ကေလးေတြက ၾကည့္ခ်င္လို႔ေတာင္ မရွိေတာ့ဘူး။ ေညာင္ပင္ကေတာ့ ဘယ္လိုေျပာရမလဲ။ ကိုခင္ကလည္း ေညာင္ေခါင္းထဲ ေရနံထည့္ျပီး မီးရႈိ႕ခဲ့တာပါပဲ။ ေညာင္ပင္တစ္ပင္လံုးလည္း မည္းခ်ိတ္ျပီး နလန္မထူဘဲ ေသသလိုျဖစ္သြားခဲ့တာပါပဲ။ ဘာငွက္တစ္ေကာင္ တစ္ျမီးမွလည္း မေတြ႔ခဲ့ဘူးလို႔ ေျပာၾကတာပါပဲ။ အခုေတာ့ ကိုခင္ေတာင္ လက္ပေဒါမွာ ဘၾကီးခင္ ျဖစ္ေနပါျပီ။ ႏွစ္ေပါင္းကလည္း သံုးဆယ္သီသီ ေက်ာ္ခဲ့ျပီကိုး။ ႏွစ္ကလည္း နည္းေတာ့တာမွ မဟုတ္ဘဲေလ။

ဒါေပမယ့္ အဲသည္ ေညာင္ပင္က မေသဘူး။ အငုတ္က ျပန္တက္လာတဲ့ အကိုင္းေလးကေန စလိုက္တာ အခုေတာ့ ရြက္အုပ္ဖားဖားနဲ႕ ေဝေဝဆာဆာၾကီးကို ျဖစ္လို႔။ ထံုးစံအတိုင္းပါပဲ နတ္ကြန္းေက်ာင္းေဆာင္ကေလးေတြလည္း ျပန္ေရာက္လာျပီ။ ညဘက္မီးကေလး တလက္လက္နဲ႔လည္း ဘယ္သူ႔ကိုမွန္းေတာ့ မသိဘူး ပူေဇာ္သူက ပူေဇာ္လို႔။

ေအးေလ။ လက္ပေဒါကလည္း အရင္ လက္ပေဒါမွ မဟုတ္ေတာ့တာ။ ဗီဒီယိုေတြ ဘာေတြနဲ႔ လက္ပေဒါ ျဖစ္သြားခဲ့ျပီကိုး။ ႏွစ္ေပါင္း သံုးဆယ္အတြင္းမွာ လက္ပေဒါလည္း ဘာသားမို႔လို႔တုံး။

မေန႔တစ္ေန႔ကေတာ့ လက္ပေဒါမွာ ဘၾကီးခင္ေသတယ္။ လူေတြက ဘၾကီးခင္ေသတာ လူၾကီးပဲ လူၾကီးေရာဂါပဲေပါ့ေလ။ ဘယ္သူမွ သိပ္လည္း ခံစားမေနပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သတိထားမိတဲ့လူေတြေျပာတာက ဘၾကီးခင္ေသတဲ့ညက ငွက္စုန္းထိုးေသးသတဲ့။ ငွက္စုန္းကလည္း ေညာင္ေခါင္းကေလးထဲက ထြက္တာတဲ့။

ေသေတာ့ မေသခ်ာပါဘူး။ လက္ပေဒါက ေနာက္ေပါက္ေတြက အဲ့သည္ညက ဗီဒီယိုရံုထဲေရာက္ေနၾကတာကိုး။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ေရႊအျမဳေတမဂၢဇင္း ၁၉၉၆ ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ မွာ ေဖာ္ျပသြားတဲ့  ဆရာေနဝင္းျမင့္ရဲ႕ဝတၳဳတိုေလးပါ။

ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္

၁၉၇၉ မွာေမြး။ အမည္ရင္း ေအာင္ေတဇာဦး။ အေကာက္ခြန္အရာရွိဖခင္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္မွဳကို

ခံရကာ၊ မိခင္က အလိုလိုက္ဖ်က္ဆီး။

၁၉၀၃ မွာ ဖခင္ေသဆံုး။ ေက်ာင္းကထြက္။

၁၉၈၇ မွာ အကပညာဆည္းပူး။

၁၉၉၃ မွာ ခရစၥတီးနားအဂီလယ္ရား၊ ဂ်ပ္စတင္တင္းဘာလိတ္တို႕ႏွင့္အတူ ‘မက္ကီေမာက္ကလပ္’

ရုပ္သံအစီအစဥ္မွာပါ၀င္။

၁၉၀၇ မွာ ပန္းခ်ီဆရာဘ၀ ရယူရန္ ဗီယင္နာကို ေျပာင္းေရႊ႕။ ပါရမီက မပါေတာ့ ပန္းခ်ီေက်ာင္းက

လက္မခံ။

၁၉၀၈ မွာ မိခင္ေသဆံုး။

၁၉၉၈ မွာ ‘ခ်စ္ကေလးေရ..ေနာက္တစ္ေခါက္ (Baby, One More Time)’  သီခ်င္းကို ထုတ္လုပ္

ျဖန္႕ခ်ိ။

၁၉၁၃ မွာ ျမဴးနစ္ျမိဳ႕ကိုေရာက္ကာ ပန္းခ်ီဆရာအျဖစ္အသက္ေမြး။

၁၉၁၄ မွာ ပထမကမၻာစစ္ျဖစ္ပြား။ Peps; ကုမၸဏီနဲ႕စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္။

၁၉၁၉ မွာ ဂ်ာမာန္ အလုပ္သမားပါတီ ကို ၀င္ေရာက္။  MTV  ဂီတဆုေပးပြဲ မွာ ‘အပ်ိဳစင္ေလးလို

(Like a Virgin)’ သီခ်င္းကို မက္ေဒါနားနဲ႕တြဲဆိုရင္း ႏွဳတ္ခမ္းခ်င္းအနမ္းဖလွယ္။

၂၀၀၄ မွာ ေဟာလီး၀ုဒ္ ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား ေလွ်ာက္လမ္းေပၚမွာ ၾကယ္တစ္ပြင့္ရရွိ။  ေလစီလူး

အမည္ရ ေခြးေပါက္ကေလးကို၀ယ္ယူ။ စစ္ရွံဳးတာ ဂ်ဴးေတြနဲ႕မာ့က္စ္၀ါဒီေတြေၾကာင့္လို႕ယံုၾကည္။

၁၉၂၀ မွာ အလုပ္သမားပါတီကို အမ်ိဳးသားဆိုရွယ္လစ္ပါတီ(နာဇီ)ဟုေျပာင္းေခၚ။ စၾကၤာတံဆိပ္ကို

ပါတီ၏ တရား၀င္ အမွတ္အသားအျဖစ္ အတည္ျပဳသတ္မွတ္။

၁၉၃၄ မွာ အႏၱိမအာဏာရွင္ ျဖစ္လာ။ Mein Kampf (ကၽြန္ပ္၏ ရုန္းကန္တိုက္ခိုက္မွဳ)  စာအုပ္ကို

ေက်ာင္းသံုးအျဖစ္ျပဌာန္း။ ခ်ီ၀ွား၀ွားေခြးတစ္ေကာင္ကို၀ယ္ကာ‘ဘစ္ဘစ္’လို႕မွည့္ေခၚ။ လာ့စ္ဗီးဂတ္စ္

က နာမည္ေက်ာ္စားေသာက္ဆိုင္ကို ေခၚျပီး ေဒၚလာ ၁၈၀ တန္အသားဟင္းကို ၀ယ္ေၾကြး။

၁၉၃၉ မွာ အီဗာရြန္းနဲ႕လက္ထပ္။ ေနာက္ ၅၅ နာရီအၾကာမွာ ကြာရွင္းျပတ္စဲ။ မိန္းမသံုးေယာက္နဲ႕

ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ ပတ္သက္ခဲ့ျပီး ထိုသံုးေယာက္စလံုး ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္ဖို႕ ၾကိဳးစား။

ႏွစ္ေယာက္ေအာင္ျမင္။ ပရိသတ္တစ္ေယာက္က သူ၀ါးျပီးသားပီေကကို ebay မွာ ေလလံတင္။

၂၀၀၅ မွာ ကိုယ္၀န္ရ။ ေရကူးကန္ထဲ အန္ခ်။

၂၀၀၇ မွာ ခင္ပြန္းနဲ႕ကြာရွင္း။ အရင္းႏွီးဆံုးအေဒၚျဖစ္သူ သားအိမ္ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုး။ မူးယစ္

ေဆးျပတ္ဌာနကိုေရာက္။

၁၉၄၅ ဧျပီ ၃၀ မွာ စစ္ရွံဳး။ ကတံုးတံုးျပီး မေကာင္းဆိုး၀ါးရဲ႕နံပါတ္(၆၆၆)ကို ေခါင္းမွာေဆးမင္ေၾကာင္

ထိုး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသနတ္နဲ႕ ပစ္ခတ္ျပီး အဆံုးစီရင္။  လက္ရွိ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕မွာ

ေနထိုင္လ်က္။

ေမာင္ေဒး

အစြန္းထြက္ဇီ၀ေဗဒ ကဗ်ာစာအုပ္မွ

အယ္ဒီတာမွတ္ခ်က္။   ။ ယခုေဖာ္ျပထားေသာ ကဗ်ာသည္ စာေပစိစစ္ေရးမွ အခ်ိဳ႕လိုင္းမ်ား ျဖဳတ္ပယ္
                             ခိုင္းသျဖင့္ တပုဒ္လံုးျဖဳတ္ခ်န္ပစ္ခဲ့ေသာ ကဗ်ာျဖစ္ပါသည္။
                    

ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ၊ ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ယေန႕ ျမန္မာကဗ်ာဆိုင္ရာ ျပႆနာ

     ဟိုတေလာက ရန္ကုန္ကလာတဲ့ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္နဲ႕ ဘန္ေကာက္မွာ ဆံုျဖစ္တယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲ့ဒီက်မွ မိတ္ေဆြျဖစ္ၾကတာ။ အရင္က မဆံုဖူးဘူး။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က မိတ္ဆက္ေပးလို႕ သူနဲ႕ စကားစျမည္ ေျပာရင္း ခင္သြားတာ။ သူက ကၽြန္ေတာ့ ကဗ်ာေတြကို ဖတ္ဖူးေၾကာင္းေျပာျပီး  စာအုပ္အသစ္ ထြက္ဖို႕ရွိသလားလို႕ေမးပါတယ္။စာအုပ္ထုတ္ဖို႕ ၾကိဳးစားေနေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က ေျပာေတာ့ LP ေတြပဲလားလို႕ သူက ထပ္ေမးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ရုတ္တရက္ ဘာျပန္ေျဖရမွန္းမသိ ျဖစ္သြားတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္း ေရးျဖစ္တာေတြပါ လို႕ ျပန္ေျဖလိုက္တယ္။
     ဒါ ပထမဆံုး အေတြ႕အၾကံဳေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္ကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ကဗ်ာကို LP နဲ႕တြဲျပီး ေျပတာ ၾကားဖူးတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္အဲသလုိေျပာႏိုင္ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္သလဲ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္ စိတ္၀င္စားမိတယ္။ အခုဒီ စာတမ္းကို ေရးဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့တာကလည္း ကေန႕ျမန္မာကဗ်ာရဲ႕ ျပႆနာ လို႕ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တဲ့ တခ်ိဳ႕ အေၾကာင္းအရာေလးေတြ ေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္လို႕ပါ။ လူတိုင္းက ျပႆနာလို႕ ျမင္တဲ့ အရာေတြ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မယ္။ ဟုတ္ခ်င္လည္း ဟုတ္မယ္။ အနည္းဆံုးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ ျပသာနာရယ္လုိ႕ ျမင္မိတာေတြပဲေပ့ါ။

ပို႕စ္ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ

     ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဟာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္နစ္ဇင္မ္နဲ႕ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္တဲ့ ကဗ်ာျဖစ္ျပီး ဒုတိယ ကမၻာစစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ေပၚေပါက္လာတဲ့ အေထြေထြေသာ စမ္းသပ္မွဳအေျခခံ ကဗ်ာလမ္းေၾကာင္းေတြ ကို ျခံဳငံုေခၚေ၀ၚတဲ့ စကားလံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ နစ္ဇင္မ္နဲ႕ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာကို ခ်ိတ္ထားတဲ့ သာ့ခ်က္စကားလံုး အခ်ိဳ႕ကို ေ၀ဖန္ေရးဆရာ ဖရက္ဒရစ္ ဂ်ိမ္ဆမ္ ဆီက ငွားယူသံုးစြဲပါမယ္။ “၁၉ ရာစု ရိုမန္တစ္စစ္ဇင္မ္နဲ႕ ၂၀ ရာစုအေစာပုိင္း ေမာ္ဒန္နစ္ဇင္မ္တို႕ကေန စြန္႕ခြာခြဲထြက္ျခင္း” “ရသေဗဒဆိုင္ရာ အမ်ား ၾကိဳက္ျဖစ္ေရး အယူအဆ" “(အေတြးနဲ႕ခံစားခ်က္) ဖြင့္ဟမွဳကို ဖ်ဥ္ယူျခင္း” “လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္လိုေသာ အာသီသ ခ်ိနဲ႕ လာျခင္း ” “ဘူဇြာအတၱ အဆံုးသတ္မွဳ” “ေပ်ာက္ကြယ္ျပီးေသာ ပံုသ႑ာန္မ်ားကို(ေနရာစံုမွ ရယူေမႊေႏွာက္ျခင္းအားျဖင့္) တုပျခင္း” စတဲ့ စကားလံုးေတြျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ “(အေတြးနဲ႕ခံစားခ်က္) ဖြင့္ဟမွဳကို ဖ်ဥ္ယူျခင္း” ဆိုတာက စားသံုးသူ၀ယ္ယူမွဳအေျချပဳ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္အတြင္း တသီးပုဂၢလ အတၱ ေပ်ာက္ဆံုးျခင္းရဲ႕လကၡဏာျဖစ္ျပီး ကိုလိုနီ ၀ါဒ နဲ႕ဗဟို ခ်ဳပ္ကိုင္မွဳစံနစ္တို႕ က်ဆံုးျခင္း ကို ေရာင္ျပန္ဟပ္တဲ့ “ေရးသားသူ ေသဆံုးျခင္း” အယူအဆကိုလည္း ပံ့ပိုးပါတယ္။ “ရသေဗဒ ဆိုင္ရာအမ်ားၾကိဳက္ေရး” အယူအဆကေတာ့“အေရးဘာသာစကား” အေပၚ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ အႏိုင္ယူလာတဲ့ လူထုဆက္သြယ္ေရး ပံုစံအသစ္ေတြကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။
      ဂ်ိမ္ဆမ္ရဲ႕အဆိုကို ဆန္႕က်င္ေဆြးေႏြးၾကတာေတြလဲရွိပါတယ္။ အဲဒီ ျငင္းခုံသူေတြက ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ နစ္ဇင္မ္ဟာရိုမန္တစ္စစ္ဇင္နဲ႕ ေမာ္ဒန္နစ္ဇင္တို႕ကေန ခြဲထြက္လာတာမဟုတ္။ စန္႕ထြက္ လာတာ သာျဖစ္တယ္လို႕ဆိုတယ္။ ဂ်ိမ္ဆမ္ေျပာတဲ့ (ေနရာစံုမွ ရယူေမႊေႏွာက္ျခင္း အားျဖင့္)  တုပျခင္း ( Pastiche ေပ့ါ။ Me’langeလို႕ေခၚတာလဲ ေတြ႕ဖူးတယ္။) ဟာ ေမာ္ဒန္နစ္စ္ေတြသံုးတဲ့ collage ကေန  ဆက္လက္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာတာ ျဖစ္တယ္လုိ႕ ဆိုၾကတယ္။ သူတို႕ေပးတဲ့ဥပမာတစ္ခုက ဂၽြန္အက္ရွ္ဘရီရဲ႕ ကဗ်ာ ဟာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ ေမာ္ဒန္နစ္(စ) ရိုမန္တစ္ ကဗ်ာဆရာေ၀ါေလ့စ္ စတီဗင္န္၊မာ္ဒန္နစ္(စ)ၾသဂတ္စတန္ ကဗ်ာဆရာ ဒဗ္လ်ဴအိပ္ခ်္ ေအာ္ဒင္န္နဲ႕ ၿပင္သစ္ အာဗြန္ဂါ့ စာေရးဆရာေရမြန္ရူးဆဲလ္ တို႕ရဲ႕လႊမ္းမိုးမွဳကို ခံရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုေထာက္ျပၾကတယ္။ ၾသဂတ္စတန္ (Augustan)ဆိုတာကေတာ့ ေသသပ္လြန္းျပီး ဂႏၱ၀င္ေျမာက္တယ္လို႕ စာေပသမိုင္းမွာ လက္ခံထားတဲ့ ၁၇ ရာစုနဲ႕ ၁၈ ရာစု အဂၤလိပ္စာေပပံုစံတစ္မ်ိဳးနဲ႕ ဆက္ႏႊယ္ေနတာကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကဗ်ာဆရာ အလက္ဇႏၵားပုပ္၊ကဗ်ာဆရာ ဂ်ိဳးဇက္ အက္ဒီဆန္ နဲ႕ ၀တၳဳေရးဆရာ ဂၽြန္နသန္ဆြစ္ဖ္ တို႕ဟာ ၾသဂတ္စတန္  စာေပသမိုင္းမွာ ထင္ရွားသူေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ Postmodern American Poetry စာအုပ္ကို တည္းျဖတ္စီစဥ္သူ အေမရိကန္ ကဗ်ာဆရာ ေပါလ္ဟူးဗားကေတာ့ အက္ဇရာေပါင္းဒ္ရဲ႕ Cantos မွာ ေတြ႕ရတဲ့ ကဗ်ာေရးသားပံု အေျပာင္းအလဲ၊ ျပီးေတာ့ ဘာသာစကား ကဗ်ာ ဆိုက္ေရာက္ လာျခင္းတို႕နဲ႕ အတူ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ နစ္ဇင္မ္ဟာပံုသ႑ာန္လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုတည္းမဟုတ္ပဲ ပင္မေရစီး ရဲ႕အယူ၀ါဒ ကို တြန္းလွန္ဖို႕ အားထုတ္တဲ့ ဆက္လက္ေပၚေပါက္ဆဲ ျဖစ္စဥ္တစ္ရပ္လို႕ သူ႕အမွာစာမွာ ဆိုထား တယ္။ သူ႕စကားအတိုင္းပဲ အဲဒီစာအုပ္ထဲမွာေျမာက္မ်ား စြာေသာကဗ်ာလမ္းေၾကာင္း၊ ကဗ်ာလွဳပ္ရွားမွဳ၊ ကဗ်ာဂိုဏ္းေတြ ပါ၀င္ျပီးဘာသာစကား ကဗ်ာက အဲ့ဒီ အေထြေထြ ေသာ ကဗ်ာလွဳပ္ရွားမွဳေတြ အနက္က တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ျမန္မာကဗ်ာ

      ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာရွိသလားဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ရွိတယ္လို႕ပဲ  ေျဖမယ္။ ဂ်ိမ္ဆမ္ရဲ႕ ေသာ့ခ်က္စကားလံုးေတြနဲ႕ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္ရင္လည္းရတယ္။ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ အေမရိကန္ ကဗ်ာနဲ႕ ျဖစ္စဥ္ျခင္းမတူေပမယ့္ ျမန္မာကဗ်ာရွဳခင္းမွာ သူ႕နည္းသူ႕ဟန္နဲ႕ေပၚေပါက္လာတဲ့ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာရွိပါတယ္။ ျပင္သစ္မွာဆိုလည္း ပိုစ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ ေပၚေပါက္လာပံုက ပို႕စ္ေမာ္ဒန္အေမရိကန္ ကဗ်ာနဲ႕မတူပါဘူး။ ၁၉၁၆ နဲ႕ ၁၉၃၀ အတြင္း ပင္သစ္မွာ ၾသဇာၾကီးခဲ့တာက ဒါဒါနဲ႕ဆူရီယယ္လစ္(စ္) ကဗ်ာဆရာေတြ (လူ၀ီ အာရဂြန္၊ အန္တိုနင္အားတိုး၊ အန္းဒေရး ဘရက္တြန္း၊ ကေလာ့ကဟြန္း အစရွိသျဖင့္.. )ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္မတိုင္ခင္နဲ့ စစ္အတြင္းကာလေတြမွာလည္း ဆူရီယယ္လစ္ဇင္မ္ အားေကာင္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္စစ္ေၾကာင့္ ျပင္သစ္ကဗ်ာမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ေပၚခဲ့ တယ္။ အသက္အငယ္ဆံုး ဆူရီယယ္လစ္(စ္)ကဗ်ာဆရာ ရေနးရွားက သူ႕ကဗ်ာေရးဟန္ေတြကို စတင္ေျပာင္းလာတယ္။ အခ်စ္ကဗ်ာကေန တာ္လွန္ေရးကဗ်ာေတြ အထိကဗ်ာပံုစံနဲ႕ အေၾကာင္းအရာ မ်ိဳးစံုကို စမ္းသပ္ေရးသားလာခဲ့တယ္။ ဒီကာလမွာ ျပင္သစ္ကို ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်လာတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္း ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ အသြင္ကြဲ ကဗ်ာပံုစံေတြကလည္း ေနရာရလာတယ္။ဥပမာအားျဖင့္ ကဗ်ာဆရာ အက္ဒ္မြန္႕ဂ်ာ ဘဲဟာ လူသားရဲ႕ အက်င့္စာရိတၱကို မးခြန္းထုတ္တာ၊ အျခား တစ္ပါးႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ အေျခခ်သူေတြရဲ႕ လူမွဳေရး အေတြ႕ အၾကံဳစတာေတြကိုအေျခခံျပီး ဒိုင္ယာေလာ့ဂ်စ္ ကဗ်ာပံုစံကို ေရးခဲ့တယ္။ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ်စ္ (Dialogic) ဆိုတာကေတာ့ ရုရွား ဒႆန ပညာရွင္ မစ္ေခးလ္ဘက္ခ္တင္ရဲ႕စာေပသီအိုရီထဲက အယူအဆတစ္ရပ္ျဖစ္ျပီး ဒိုင္ယာေလာ့ဂ်စ္ စာေပလက္ရာတစ္ခု (Dialogic Work) ဟာ အျခားေသာ စာေရးသူေတြ၊ အျခားေသာ စာေပလက္ရာေတြနဲ႕ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဒိုင္ယာေလာ့ျပဳျခင္းကို သယ္ေဆာင္ ထားတဲ့လက္ရာလို႕ ဒီေနရာမွာ အၾကမ္း ဖ်ဥ္းေျပာခဲ့ပါရေစ။
      အဲဒီကမွ အန္းဒေရး ဘရက္တြန္း ကြယ္လြန္ျပီးေနာက္ပိုင္း ၁၉၄၆နဲ႕၁၉၆၆ခုနွစ္အတြင္းမွာ ျပင္သစ္ကဗ်ာဟာ  စမ္းသပ္ကဗ်ာဖက္ကို ယိမ္းလာခဲ့တယ္။ စာဖတ္သူရဲ႕ပါ၀င္မွဳ အခန္း က႑ ကို ျမွင့္တင္ျပီး ကဗ်ာေရးသူရဲ႕ ၾသဇာၾကီးစိုးမွဳကို ေလ်ာ့ခ် တဲ့ပံုစံေတြ ေရးလာၾကတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ စကားလံုးနဲ႕ ဘာသာ စကားရဲ႕ အသား သေဘာကိုပရိုဂရမ္ေတြထဲ ထည့္သြင္းစမ္းသပ္တဲ့ OULIPO ကဗ်ာ အမ်ိဳးအစားဟာ ၁၉၆၀ မွာ ေပၚလာခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာပိုစ့္ ေမာ္ဒန္ ျပင္သစ္ကဗ်ာ စေနျပီလို႕ ဆိုႏိုင္တယ္။ ၁၉၆၇ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျပင္သစ္ကဗ်ာက ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ နစ္ဇင္မ္ဖက္ကို လံုးလံုး လ်ား လ်ားေရာက္လာျပီး ပို႕စ္ေမာ္ဒန္အေမရိကန္ကဗ်ာ နဲ႕လည္းဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ပံု တူညီလာ ခဲ့တယ္။ အန္းမရီ အာလ္ဘီယက္တို႕၊ ကေလာ့ရိုေယးဟြားေနာ့ တို႕ဟာ ဘာသာစကားရဲ႕ ‘ရုပ္’ ျဖစ္မွဳ သေဘာကို ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္လာၾကတယ္။ သူတို႕ရဲ႕ ကဗ်ာေတြဟာ ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ ကဗ်ာ အယူအဆမွာ ဆက္ႏြယ္လာ သလို အေမရိကန္ ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႕ လူခ်င္းလည္း ဆက္သြယ္မွဳေတြ ရွိလာၾကတယ္။
     ျမန္မာကဗ်ာဖက္ကို ျပန္သြားရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း သရဖူမဂၢဇင္းကာလ(၁၉၉၀မ်ား) မွာကတည္းက ပို႕စ္ေမာ္ဒန္စာေပနဲ႕ကဗ်ာကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ေျပာဆိုေဆြးေႏြး ခဲ့ၾက ပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံ သေဘာတရား(Principle)အပိုင္းမွာ ရွုပ္ေထြးေနေသးတာ ေတြ႕ခဲ့ရ သလို၊ ေရးသားဖန္တီးမွဳ (Practice) အပိုင္းမွာက်ေတာ့လည္း ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ အေျခခံ သေဘာ တရား ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ထည့္သြင္း စမ္းသပ္ႏိုင္ခဲ့တာမဟုတ္ပဲ ကဗ်ာေတြထဲမွာရိုမန္ တစ္ေက်ာရိုးၾကီးတစ္ေငါေငါဆိုတာလို သိသိသာသာ ထိုးေထာင္ထြက္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာေဇယ်ာလင္း က ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ အေမရိကန္ ကဗ်ာ အေရးအသားေတြနဲ႕ နိင္ငံတကာပို႕စ္ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာ အေၾကာင္းေတြ ေရးသားလာရာကစျပီး အခုဆို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာရွိေနျပီလို႕ ကၽြန္ေတာ္ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျခခံ သေဘာတရားကိုလည္းနားလည္၊ ဖန္တီးမွဳအပိုင္းမွာလည္း အေျခခံ သေဘာ တရား နဲ႕ ေရွ႕ေနာက္ညီညြတ္တယ္လို႕ ေျပာလို႕ရတာက ကဗ်ာဆရာ အနည္းငယ္ မွ်သာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခုရွိတာ က ေစာေစာကေျပာသလို ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ျမန္မာကဗ်ာရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ေတြဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စ၊ု ျပင္သစ္တို႕နဲ႕မတူတာေတြရွိတယ္။ ဖြင့္ဟမွဳကို ဖ်ဥ္ယူတာတို႕၊ တစ္သီး ပုဂၢလ အတၱကို ျဖိဳခ်တာတို႕မွာတူျပီး ခ်ဳပ္ကိုင္လႊမ္းမိုးမွဳ သို႕မဟုတ္ ပါ၀ါကို ကိုင္တြယ္ တဲ့ေနရာမွာေတာ့ သေဘာသဘာ၀ ကြာျခားပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုလို အ၀လြန္ သူ ေတြေပါမ်ားတာတို႕ ၀ယ္ယူ စားသံုးမွဳ၀ါဒၾကီးစိုး တာတို႕ နယ္ခ်ဲ႕စံနစ္ကို အျခား နည္းနဲ႕ က်င့္သံုးလာတဲ့ အစိုးရမ်ိဳး ရွိေနတာ တို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီမွာ မရွိေပမယ့္၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႕ ပညာေရးအပါအ၀င္အျခားေသာ က ႑ေတြမွာပါ ခ်ဳပ္ကိုင္ လႊမ္းမိုးမွဳ႕ေတြကေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ရည္ညႊန္းလိုတဲ့ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္စ္ျမန္မာ ကဗ်ာမွာ အဲ့ဒါေတြကို ကိုင္တြယ္ေရးသားတာကို အထင္အရွားနဲ႕ က်ယ္က်ယ္၀န္း၀န္း ေတြ႕နိင္ပါတယ္။

ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ ေဇယ်ာလင္း ဆန္မွဳ

      ဘာသာစကားကဗ်ာဟာ ၁၉၇၀ ႏွစ္မ်ားရဲ႕ေႏွာင္းပိုင္းကာလမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အတြင္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီး ေရွ႕တန္းက ပါ၀င္ေရးသားသူ ဘရုစ္ အန္းဒရူးစ္နဲ႕ ခ်ားလ္စ္ ဘန္းစတိုင္းန္ တို႕ရဲ႕ ကဗ်ာဂ်ာနယ္ L=A=N=G=U=A=G=E ကို အစြဲျပဳလို႕ “L=A=N=G=U=A=G=E Poetry”  “Language Poetry” စတဲ့ နံမယ္ေတြနဲ႕ လူသိမ်ား လာခဲ့တယ္။ ဒါ့အျပင္ “Minimalism of Language” “Language Writing” “Language Centered Poetry” “Non Referential Formalism” စတဲ့ အေခၚအေ၀ၚေတြ ရွိခဲ့သလို ရြန္ဆီး လီးမန္း က သူ႕ရဲ႕ ကဗ်ာေရးသားမွဳလုပ္ငန္းစဥ္ကို The New Sentence လို႕ အမည္တပ္ ခဲ့ပါ တယ္။ ဒီကဗ်ာလွဳပ္ရွားမွဳမွာ ပါ၀င္တဲ့ကဗ်ာဆရာေတြဟာ အေျခခံသေဘာ တရား နီးစပ္တာ၊ ဆင္တူတာ ရွိေပမယ့္ ဖန္တီးေရးသားပံုနဲ႔ ကိုင္တြယ္တဲ႔အေႀကာင္းအရာ နယ္ပယ္ေတြကြာ ပါတယ္။ ဘာသာစကား ကဗ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးအေပၚမွာ ၄င္းတို႕ကိုယ္တိုင္ ဘ၀င္ မက်ေၾကာင္းနဲ႕ လူအမ်ားက မိမိတို႕ကို အုပ္စုဖြဲ႕တယ္လို႕ အတင္းသမုတ္ၾကတာကို မႏွစ္ျမိဳ႕ ေၾကာင္း ခ်ားလ္စ္ ဘန္းစတုိင္းန္နဲ႕ ေဘာ့ဘ္ပရဲလ္မန္ တို႕က လူသိရွင္ၾကား ေျပာၾကား ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရြန္ဆီးလီးမန္းက ကဗ်ာဆရာ ၉ ဦးပါ၀င္တဲ့ “The Dwelling Place” ဆိုတဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ကို တည္းျဖတ္ေတာ့ ‘ အုပ္စုတစ္စု’ ကို ကိုယ္စားျပဳတာမဟုတ္၊ “တိမ္းညြတ္မွဳ တူျခင္း” ကိုသာအေျခခံပါတယ္ လို႕ အမွာ စာမွာ ေရးခဲ့ပါတယ္။ဘာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ကေန႕အခါမွာ ဘာသာစကားကဗ်ာ ဆိုတဲ့ အေခၚအေ၀ၚကေတာ့ ကဗ်ာသမိုင္းမွာ တြင္ ခဲ့ျပီျဖစ္ သလို၊ ဘာသာ စကားကဗ်ာရဲ႕ အေျခခံ သေဘာ တရား ဆိုျပီး အခိုင္အမာျဖစ္လာတဲ့ ကဗ်ာဆိုင္ရာ အယူအဆေတြ အေရးအသား ေတြလဲ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာ ေလာကမွာ ရွိခဲ့ပါျပီ။
      ျမန္မာကဗ်ာေလာကမွာေကာ ဘာသာစကားကဗ်ာဆိုတာရွိသလား။ ရွိရင္ဘယ္သူေတြေရး ၾကပါသလဲ။ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕အေျဖကေတာ့ ျမန္မာကဗ်ာေလာကမွာဘာသာ စကားကဗ်ာရဲ႕ အခိုင္အမာျဖစ္ျပီးသား အေျခခံသေဘာတရားေတြကို ရာႏွဳန္းျပည့္ ထည့္သြင္း ေရးသားသူမရွိဖူးေသးပါဘူး။ ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ အနည္းနဲ႕အမ်ားဆိုသလို ျငိစြန္းဆက္  ႏြယ္မွဳရွိတဲ့ ကဗ်ာမ်ိဳးေရးသူ အနည္းငယ္ပဲ ရွိပါတယ္ လို႕ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီ ကဗ်ာဆရာ  တြကေတာ့  ေဇယ်ာလင္း၊ မိုးေ၀း၊ေအာင္ျပည့္စံု၊ လူဆန္း၊ ေမာင္ယုပိုင္နဲ႕ ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ကဗ်ာေတြနဲ႕ဘာသာစကားကဗ်ာ ျငိစြန္း ဆက္ႏႊယ္မွဳ ဒီဂရီေတြက်ေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ ကြာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တစ္ဦးတည္း သေဘာအရ ေျပာရရင္ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကဗ်ာေတြမွာ ဘာသာစကားကဗ်ာရဲ႕ အေျခခံသေဘာ ကို အမ်ားဆံုးေတြ႕ရျပီး မိုးေ၀း ရဲ႕ ၂၀၀၀ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း လက္ရာေတြမွာလဲ ဘာသာ စကား ကဗ်ာရဲ႕ အေျခခံသေဘာကို ေတြ႕ခဲ့ရ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႕ရဲ႕ ေနာက္ပိုင္း လက္ရာေတြ မွာ ေတာ့ ဒါကို ေလွ်ာ့ခ်လာတာ သတိထားမိတယ္။ အလားတူပဲ ေမာင္ယုပိုင္ရဲ႕ “တီဗီဖန္သားၿပင္ႀကီးဖြင့္လ်က္” ကဗ်ာ ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ စာအုပ္မွာ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ လႊမ္းမိုးမွဳကိုေတြ႕ရတယ္။ ေအာင္ျပည့္စံု၊ လူဆန္းနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ကဗ်ာေတြမွာေတာ့ ဘာသာစကားကဗ်ာရဲ႕အေျခခံ သေဘာတရား အနည္းအက်ဥ္းသာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ထည့္ေျပာရမွာက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မွာ ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲဲ့ ခင္ေအာင္ေအးရဲ႕ “ကင္းရွင္းတဲ့စိတ္ ရဲ႕ ႏွဳတ္တိုက္ခ်ေပးမွဳ စာေၾကာင္းေရ ၅၄” ကဗ်ာ စာအုပ္မွာ ဘာသာစကားကဗ်ာ ရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရားေတြကို အားစိုက္ထည့္သြင္းစမ္းသပ္ထားတာ ေတြ႕ ရတာ ပဲျဖစ္ပါတယ္။

      ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ ဘာသာစကားကဗ်ာရဲ႕ ဘာသာစကားေလွ်ာ့ခ်သံုးစြဲမွဳ၊ ညႊန္းဆိုခ်က္ေတြ ေထြျပားမွဳနဲ႕ ဘာသာ စကားရဲ႕ႏိုင္ငံေရးကို ဆန္းစစ္ျခင္း အစရွိတာေတြကို ႏွစ္သက္ေပမယ့္ ကဗ်ာနဲ႕ ကဗ်ာအယူအဆ အားျဖင့္က်ေတာ့ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာရဲ႕ ေယဘုယ်သေဘာတရားေတြနဲ႕ ပိုျပီးက်ယ္၀န္းတဲ့ေနရာ တစ္ခုမွာ သြားေရာက္ပတ္သက္ေနတယ္လို႕ပဲ ကၽြန္ေတာ့္ကုိယ္ ကၽြန္ေတာ္ လက္ခံထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကဗ်ာေတြကို ဘာသာစကားကဗ်ာ လို႕ သတ္မွတ္တာကို ကၽြန္ေတာ္ မႏွစ္သက္ပါဘူး။ ဘာသာစကားကဗ်ာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ျပႆနာရွိေနတာကေတာ့ ကဗ်ာဖတ္သူနဲ႕ဘာသာစကား ကဗ်ာကို ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ ေရးသားေနသူအေတာ္မ်ားမ်ားက ဘာသာစကားကဗ်ာကို “ကဗ်ာသေဘာတရားအစု တစ္ခု” “ကဗ်ာလွဳပ္ရွားမွဳတစ္ခု” လို႕ မျမင္ပဲ ကဗ်ာပံုသ႑ာန္(Form) တစ္ခုလို႕ ျမင္ေနျခင္း ပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ဘာသာစကားကဗ်ာကုိ ေက်ေက်ညက္ညက္ ထဲထဲ ၀င္၀င္ နားလည္သူ ကလည္း အေတာ့္ကို ရွားပါတယ္။အခုေနာက္ပိုင္း Facebook နဲ႕ Blog တခ်ိဳ႕မွာေတြ႕လာရတဲ့ ျမန္မာကဗ်ာ ေတြဟာ ဘာသာစကားကဗ်ာကို ပံုသ႑ာန္တစ္ခု အျဖစ္ယူျပီး၊ ဘာသာစကား ကဗ်ာလို႕ သူတို႕ယူဆထားတဲ့ အေရးအသား ေတြထဲက ေရးဟန္ေတြ၊ ေရးခ်က္ေတြကို ထုတ္ယူ က်င့္သံုးဖို႕ၾကိဳးစားထားၾကတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဘာသာစကားကဗ်ာ အေရးအသားလို႕ သူတို႕ယူဆထားတာေတြကလည္း အမ်ားအားျဖင့္ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကဗ်ာေတြသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ရႏိုင္တာ၊ ရလိုက္တာ ကေတာ့ “ေဇယ်ာလင္း ဆန္မွဳ” သာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ကဗ်ာေရးသူေတြရဲ႕ကဗ်ာေတြထဲမွာ အေျခခံသေဘာတရားနဲ႕ စိတ္၀င္စားဖြယ္သီးျခားခ်ဥ္းကပ္ပံုေတြေတာ့ ပါ မလာခဲ့ဘူး။

အားသာခ်က္နဲ႕အားနည္းခ်က္

အားသာခ်က္။   ။လူငယ္ေတြ အခုလို စမ္းသပ္ေရးသားလာတာ ေကာင္းတဲ့ကိစၥျဖစ္တယ္။ စမ္းသပ္ကဗ်ာ အမ်ိဳးအစားေတြဟာ ပင္မေရစီးရဲ႕အပယ္ခံကဗ်ာအမ်ိဳးအစားေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။ဒါက ကဗ်ာမွာ သာမက လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္လုံးမွာ အနည္းစုအေပၚအမ်ားစုကပယ္ပုံ၊ ဖိႏိွပ္ပုံကို လည္း ကိုယ္စားၿပဳတာမို႔ အခုလို လူငယ္ေတြအံုနဲ႕က်င္းနဲ႕ စမ္းသပ္ေရး လာတာဟာ အပယ္ခံရဲ႕အသံနဲ႕ ပင္မေရစီးကို တြန္းလွန္တဲ႔သေဘာေဆာင္ပါတယ္။

အားနည္းခ်က္။ ။အကယ္၍ မိမိရဲ႕ကဗ်ာေရးသားထုတ္လုပ္မွဳကို ဖန္တီးမွဳရွဳေထာင့္၊ သေဘာတရား ရွဳေထာင့္တို႕ကေန ေစာင့္ၾကည့္ေ၀ဖန္မေလ့လာဘူးဆိုရင္ ဒါဟာ မႏွစ္သက္ဖြယ္ဦးတည္ရာဆီ သြားေန တာပဲ။ အဲဒီလိုဆို တစ္ေနရာမွာ တန္႕သြား ၊ ရပ္သြားမွာ ပဲၿဖစ္တယ္။

ျပႆနာရဲ႕ထြက္ေပါက္တခ်ိဳ႕
၁။ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဘာသာစကားကဗ်ာေပၚလာေတာ့ သူ႕ခ်ည္းေပၚေပါက္လာခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆူရီယယ္လစ္ဇင္မ္ရဲ႕လႊမ္းမိုးမွဳကို ယူျပီး စကားေျပကဗ်ာကို ခဲ်႕ထြင္စမ္းသပ္တဲ့ ရပ္ဆဲလ္အက္ဒ္ဆန္တို႕ မကၠဇင္ရွားေနာ့ဖ္တို႕ လည္းေပၚခဲ့တယ္။ နယူးေယာက္ခ္ဂိုဏ္းဒုတိယမ်ိဳးဆက္၊ ဘိ(ထ္) ဒုတိယမ်ိဳးဆက္နဲ႕ ပါေဖာမန္႕စ္ကဗ်ာေတြလဲထြန္းကားလာ တယ္။ အျခားမ်ားေျမာင္စြာေသာ ကဗ်ာ အယူအဆေတြနဲ႕ကဗ်ာလွဳပ္ရွားမွဳေတြ ေပၚခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ျမန္မာကဗ်ာေလာက မွာလဲ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာကို စိတ္၀င္စားသူ ေရးသားဖန္တီးလိုသူေတြအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ အမ်ိဳးအစားေတြ ခုထက္ပိုျပီး မ်ားမ်ားရွိဘို႕ ရွာဘို႕လိုတယ္။

၂။ မိမိရဲ႕ကဗ်ာကိုဖန္တီးမွဳရွဳေထာင့္နဲ႕သေဘာတရားရွဳေထာင့္ကေန ၾကည့္ႏိုင္ဘို႕ ၾကိဳးစား ရမယ္။ ကဗ်ာေရးသူ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာလည္း ကဗ်ာေရးသားမွဳ႕  ျဖစ္စဥ္ အေပၚေဆြးေႏြးတာမ်ိဳး ေတြတတ္အားသေရြ႕ လုပ္ၾကရမယ္။

၃။ ကဗ်ာေရးသူေတြနဲ႕စာေပပညာရွင္ေတြက ကဗ်ာေရးသူတစ္ဦးခ်င္းအေပၚ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ တာမ်ိဳးေတြ လုပ္ႏိုင္ရင္ေကာင္းပါတယ္။ ကဗ်ာေရးသူနဲ႕ အင္တာဗ်ဴးူေတြကလည္း အက်ိဳး ရွိေစမွာပါ။

 ၄။ ကဗ်ာဖတ္သူနဲ႕ ကဗ်ာေရးသူတို႕ဟာ ကဗ်ာဆိုင္ရာေဆာင္းပါးေတြကို သတိၾကီးၾကီးနဲ႕ ဖတ္ဖို႕ လိုပါမယ္။ ပိုင္းပိုင္းျခားျခားနဲ႕ စာေၾကာင္းရဲ႕ျပင္ပက အေျခအေနေတြကို လွမ္းၾကည့္ နိင္ရမယ္။ ေဆာင္းပါးေတြထဲမွာ ေခ်ာင္ပိတ္မခံပဲ ကိုယ့္ရဲ႕အရွိတရား ကိုယ့္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ထဲက အရွိတရားေတြနဲ႕ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္ၾကရပါမယ္။

၅။ ကဗ်ာအေရးအသားေတြ ကဗ်ာဆိုင္ရာေဆာင္းပါးေတြ ဖတ္ဘို႕ဆိုရင္ အျခားစာေပ ဆိုင္ရာ အယူအဆေတြကို လည္းလက္လွမ္းမီသေလာက္ ရွာေဖြဖတ္ရွဳဘို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ သီအိုရီ အေျချပဳကဗ်ာအယူအဆေတြျဖစ္တာမို႕ စာေပ၊ ကဗ်ာ၊ စိတ္ပညာ၊ ဒႆနပညာ၊ သမိုင္းအစရွိတဲ့ နယ္ပါယ္မ်ိဳးစံုနဲ႕ပါ နီးစပ္မွဳရွိမွ အဆင္ေျပမွာျဖစ္ပါတယ္။(ဥပမာ- Critical Theory လို ဘာသာရပ္မ်ိဳးကို တီးမိေခါက္မိရွိတာမ်ိဳးကို ဆိုလိုပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးကို Initiated Readership လို႕ေခၚၾကပါတယ္။)

၆။ အမ်ိဳးသမီး “မ” ကဗ်ာေရးသူေတြကို ေနရာေပးဘို႕လည္း လိုပါမယ္။ ‘ဖို’ ဦးစီးတဲ့ ကဗ်ာေလာက ျဖစ္မေနဘို႕အေရးၾကီး တာေပ့ါ။ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႕အျခားလူနည္းစုေတြထံက ကဗ်ာအယူအဆေတြ၊ သူတို႕ေရးတဲ့ ကဗ်ာေတြလည္း ေပၚေပါက္လာဘို႕လိုပါတယ္။ အသြင္ကြဲ ကဗ်ာမ်ိဳးစိပ္ေတြ ပါ၀င္တဲ့ ကဗ်ာရွဳခင္းတစ္ရပ္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ၾကရမယ္။ ဒါမွ အမ်ားလည္း ပါ၀င္ခြင့္ရ (Inclusive) ၿပီး အမယ္လည္းစံု(Diverse) မွာျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပေဆြးေႏြးလိုက္ ရပါတယ္။

ေမာင္ေဒး

Ref:

• ‘Postmodern American Poetry’ edited by Paul Hoover
• ‘The Yale Anthology of Twentieth-Century French Poetry’ edited by Mary Ann Caws
• ‘The Dwelling Place’ edited by Ron Siliman

ေဆာင္းတစ္ည

မုန္တိုင္းကသူ႔ရဲ႕ပါးစပ္ေပါက္ကို အိမ္ရဲ႕ကိုယ္ေပၚမွာတပ္ဆင္လိုက္ၿပီး
အသံဂုဏ္ရည္တစ္ခုကိုရဖို႔အတြက္ ေလကိုမႈတ္ထုတ္တယ္။
ငါကအိပ္ရာေပၚမွာဘယ္ညာလိွမ့္။ ပိတ္ထားတဲ့ငါ့မ်က္လံုးေတြဟာ
မုန္တိုင္းရဲ႕စာသားကို ဖတ္ေနခဲ့တယ္။

ကေလးငယ္ရဲ႕မ်က္လံုးေတြက အေမွာင္ထဲမွာၿပဴးက်ယ္လာ။
မုန္တိုင္းက သူ႔အတြက္တစ္ေဝါေဝါအာ္တယ္။
ခါယမ္းေနတဲ့မီးအိမ္ေတြကို သူတို႔နွစ္ဦးစလံုးသေဘာက်တယ္။
နွစ္ဦးစလံုးဟာ စကားေၿပာဆိုနုိင္ၿခင္းဆီေရာက္ဖို႔ လမ္းတစ္ဝက္မွာ။

မုန္တိုင္းမွာ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕လက္ေတြ၊အေတာင္ပံေတြရွိတယ္။
အေဝးတစ္ေနရာမွာေတာ့ ခရီးသြားေတြဟာ ေလကြယ္ရာဆီအေၿပးအလႊား။
အိမ္ဟာ ၎ရဲ႕နံရံေတြကိုစုစည္းထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့
အိမ္ရိုက္သံ ၾကယ္အစုအေဝးကို ထိစမ္းခံစားၾကည့္ေနတယ္။

ငါတို႔ရဲ႕အခန္းေတြထဲမွာ ညကၿငိမ္သက္လ်က္။
အဲဒီမွာ ေၿခသံေတြရဲ႕ပဲ့တင္ေၿခသံေတြဟာ
ေရကန္တစ္ခုေအာက္မွာနစ္ၿမဳပ္ေနတဲ့ သစ္ရြက္ေတြလို အနားယူလ်က္။
ဒါေပမယ့္အၿပင္ကညဟာေတာ့ စိတ္ၾကမ္းလူၾကမ္း။

ပိုၿပီးေမွာင္မိုက္တဲ့မုန္တိုင္းတစ္ခုက ငါတို႔ရဲ႕ကမာၻေပၚမွာမားမားရပ္ေနတယ္။
သူ႔ရဲ႕ပါးစပ္ေပါက္ကို ငါတို႔ရဲ႕ဝိညာဥ္ေပၚမွာတပ္ဆင္လိုက္ၿပီး
အသံဂုဏ္ရည္တစ္ခုကိုရဖို႔အတြက္ ေလကိုမႈတ္ထုတ္တယ္။ မုန္တိုင္းကငါတို႔ကို
ဗလာက်င္းသြားေအာင္မႈတ္ထုတ္လိုက္မလားဆိုၿပီး ငါတို႔ထိတ္လန္႔ၾကတယ္။

ေထာမတ္စ္ ထရန္စ(ထ)ရိုးမား
ၿမန္မာၿပန္-ေမာင္ေဒး

(ဆြီဒင္ကဗ်ာဆရာ Tomas Transtromer ရဲ႕ A Winter Night ကဗ်ာကိုၿပန္ဆိုပါတယ္)

ဝိညာဥ္

ငါ့ေျခသံေတြ ငါ့ဆီျပန္လာတဲ့ေန႔
ငါ့ခရီးကို ငါစခဲ့တယ္
ငါ့သီခ်င္းေတြ ငါ့ဆီျပန္လာတဲ့ေန႔
ငါကဘဝကို ငါဆိုခဲ့တယ္
ငါ့အိပ္မက္ေတြ ငါ့ဆီျပန္လာတဲ့ေန႔
ငါ့အဓိပၸယ္ကို ငါေတြ႔ခဲ့တယ္
ငါဟာ ငါ့အတြက္ေတာ့
တစ္ဦးတည္းဖက္တြယ္ရာ
ငါ့ပင္လယ္ထဲမွာ ငါေအာ္ဟစ္ျပီး
ရြက္တိုင္တင္လိုက္တယ္
ကဲ .... ငါဒုကၡဆီသြားဖို႔
ငါ့ေနာက္မွာ ဘယ္သူရိွေသးလဲ ။ ။

ပိုင္
REF : ZAWGYI
( AD 1907 - AD 1990 )

ေကာင္းပါတယ္ ယခုလို သရုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ား

ဘယ္ေတာ့မွ ပစ္ခ်
မသြားနဲ႔ေတာ့ ။
မေလွ်ာက္တတ္ ေလွ်ာက္တတ္
ငိုယို အငမ္းမရ ေျပးလိုက္ေနပံု
အေမရယ္ ထားခဲ့ရ ။
“ ျငီးေငြ႕ ေပါက္ကဲြသြားတာမ်ားလား ” ကိုယ့္ကိုယ္ကို
အယံုၾကည့္မဲ့အခန္းထဲမွာ
ေဝးခဲ့တယ္ ။
ပိတ္ေလွာင္နံ႔နဲ႔ေၿခာက္ကပ္
လက္ေဆးပန္းကန္
ပန္ကာလည္သမြတ္သံ
မေရာက္လာတဲ့ ျပကၡဒိန္ထံ ...... ။
ေျကာက္မက္ဖြယ္ လစ္ဟာမႈဟု
ဆႏၵထက္ ပိုသိပ္သည္း
ကြ်န္ေတြ
သခင္ေတြကို မီွတြယ္သလိုေလ ။
ေျပေလ်ာ့ေနမယ္ ထင္ခဲ့ ။
ေဒါသျဖင့္ အေၾကာက္အကန္
ကိုယ္လံုးတီးေန႔ တစ္နံတစ္လ်ားသားၾကီးစိုးခဲ့ပံုမ်ား ။ ။


လူဆန္း
ရနံသစ္ ၊ မတ္ ၊ ၁၉၉၉

အဆံုးအရံႈးမ်ား

တစ္ခုခုေတာ့ မွားေနျပီထင္တယ္ ကိုယ္လူ
ယာယီသရဖူလို
ေခါင္းေပၚမွာ စီးကရက္ေငြ႔ေတြ ေခြပတ္လို႔
ဓာတ္ၾကီးေလးပါးေပၚ
ေျခေထာက္ပစ္တင္ထားတဲ့ေကာင္ဟာ ကဗ်ာဆရာျဖစ္တယ္
လူတိုင္းကို “ ေဗာ္တဲလ္ယား ” ျဖစ္ခ်င္လို႔ ဘယ္ရမလဲေလ
အရက္ေသာက္တတ္ရံု
သာမာန္လူတစ္ေယာက္လို အခန္းဖဲြ႕တတ္ရံုနဲ႔
ဘယ္လိုလုပ္ သူရဲေကာင္းျဖစ္နိုင္ပါ့မလဲ
ဒါဒီလိုစဥ္းစားမိပါရဲ႕
အနံ႔ခံေကာင္းတဲ့ ေသျခင္းတရားဟာ
ငါ့လမ္းေလွ်ာက္တုတ္ကို ခါးကုန္းေအာင္လုပ္တယ္
အရြယ္ငယ္ငယ္ အေတြးငယ္ငယ္နဲ႔ ေသဆံုးသြားရျခင္းဟာ
အသက္အရြယ္ျကီးရင့္ျပီး အိုမင္းမစြမ္းျဖစ္တာထက္
ပိုေကာင္းရဲ႕
လမ္းေပၚက အမိႈက္စတစ္စလို
ငါ့ရုပ္ရည္ကို ျဖတ္ျဖတ္နင္း
ေသျခင္းတရားဟာ အရပ္ျမင့္ျမင့္
ရင္အုပ္က်ယ္က်ယ္နဲ႔ ၾကံ႕ခိုင္တယ္
“ ဝင္နီေရ ” ေရ မင္းငါ့ကို ခ်စ္ေနတာပဲ ေက်းဇူးတင္ရဲ႕
မနက္ျဖန္မွာ
ငါ “ ေဗာ္တဲလ္ယား ” မျဖစ္ခ်င္ေတာ့ ။ ။

ေမာင္ဖီလာ
ျမားနတ္ေမာင္ ၊ ေအာက္တိုဘာ ၊ ၂ဝဝ၁

မိန္းမ

ဦးေခါင္းမီးစဲြေလာင္တဲ့ကိစၥထက္ အေရးတၾကီး
အေရာင္ ၊ အသံလိႈင္းမ်ား စုတ္ယူတယ္ ။
အမ်ဳိးအစားေကာင္းသီခ်င္းေတြ မ်ဳိးၾကဲဖို႔
ခိ်တ္တြယ္စရာ ဓာတ္သတၳဳအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔
အက္ေၾကာင္းထေစရဲ႕ ။
ယံုပါ
ေက်ာရိုးထဲ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီ ပြက္ပြက္ေလာင္ျမဳိက္ကာ
ေရနစ္ျပီ ။

ေၾသာ္ ........
မိန္းမ
အဆန္းတက်ယ္ ျဒပ္ထုအျဖစ္ ဆိုက္ေရာက္ရင္း
သဘာဝတရားကို က်ယ္ျပန္႔ေစတဲ့ သီးနံွမဟုတ္လား ။

ခိုင္ျမဲေက်ာ္စြာ

စတိုင္သစ္ ၊ ဧျပီလ ၊ ၂ဝဝ၁

အဂၤါေန႔ တစ္ေန႔မွာ သရုပ္ေဆာင္ခန္း

လက္မွာပတ္ထားတဲ့ နာရီက ၊ အခိ်န္ကိုေဖၚျပတယ္
လက္မွာဝတ္ထားတဲ့ လက္စြပ္က ၊ တန္ဖိုးကိုေဖၚျပတယ္
သူတို႔ကိုခြ်တ္လိုက္ျပီး လက္ခ်ည္းက်န္တဲ့အခါ
ဘာကိုေဖၚျပမလဲ ။
ငါတက္တက္ၾကြၾကြေျမွာက္လိုက္တယ္
အားအျပည့္ ေဝွ႔ရမ္းလိုက္တယ္
အသံဘာသာေဗဒမပါ ေပါ့ပါးလို႔ ။
ငါ့ေဖၚျပမႈ နဲ႔ငါ
မရိွတဲ့ ကမၻာ ကိုလက္ျပလို႔ ။

သုခမိန္လိႈင္

အခြန္ေတာ္မဲ့ရာသီဥတု (ေမာင္ေခ်ာႏြယ္)

[၁]

လူ႕ဘ၀တစ္ခုလံုးကို
ရႈမ၀ဖိနပ္လို စီးထားလိုက္တယ္၊
ခပ္ေခ်ာေခ်ာလွလွ ေကာင္မေလးနဲ႔
ဆက္ဆံရသလိုပဲ
ဟန္ပန္လည္းက်
အရသာလည္းရွိ
လူ႕ဘ၀ဟာ
သည္ေလာက္ေတာ့ အရသာရွိမွာေပါ့။

မင္းဟာ၀ိုင္အရက္တစ္ပုလင္းပါပဲ
အၿငိမ့္မင္းသမီးေလး “ႏွင္း” ရဲ႕
အႏုပညာလည္းရွိ
လိင္ခြန္အားလည္းရွိ
ဒါကိုမွ ငါမသိတတ္ရင္
မဟုတ္ေသးပါဘူးကြယ့္
ေပါင္မုန္႔ ဖုတ္စားတတ္တာဟာ
မဟုတ္ေသးပါဘူးကြယ့္
ဥစၥာဓနခူးစားတာဟာ
မဟုတ္ေသးပါဘူးကြယ့္
ရက္ေကာ္ဒါခလုတ္ဖြင့္တာဟာ
ဒါေတြဟာ
စိတ္ရဲ႕ “အင္းနားကၽြတ္” ေတြပါကြယ့္
ေကာ္ဖီတစ္ခြက္နဲ႔
အခ်စ္ကိုဆင္ျခင္မၾကည့္ရင္
ေကာ္ဖီတစ္ခြက္နဲ႔
မင္းသမီး “ႏွင္း” ကို ဆင္ျခင္မၾကည့္ရင္
ေပ်ာ္ရႊင္မႈဟာ
လင္ေကာင္းသားေကာင္းရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး
ေကာ္ဖီတစ္ခြက္နဲ႔
အခ်စ္ကို ဆင္ျခင္ၾကည့္ရေအာင္
ေမာင္တို႔ရဲ႕ ။
ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြ
မုန္လာဥလုပ္ေနေလေပါ့။

[၂]

စိတ္ဓာတ္က်ေညာင္းေရာဂါကို
အကနဲ႔ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းပါေစကြယ့္
အသက္ဓာတ္ကို တပ္ဆင္ၿပီးပ်ံ၀ဲၾက
ပန္းခ်ီကားကို နားဆင္
ဂီတကိုၾကည့္ရႈ
ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ဟာ
မသန္ေရေတြကို အလုပ္မလုပ္ပါေစနဲ႔ကြယ္

အာရံုကိုေဖာက္ခြဲပါ
ေပါက္ကြဲသြားပါေစ
မစားရက္ရင္
အိပ္မက္ေတြ ေလက္တက္ကုန္မွာေပါ့။

ဒန္ခြက္ပိန္ေျခာက္ေျခာက္နဲ႔
ေရေသာက္ခြင့္မေပးၾကပါနဲပါနဲ႔
သူဟာလည္း
လူတစ္ေယာက္ပါပဲကြယ့္
၀ိုင္တစ္ခြက္ေလာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္
စတိုင္နဲ႔ ေသာက္ပါေစကြယ့္။

ဂ်က္ကလင္းကို ၾကည့္ရတာ
ထမင္းေတာ့ဆာတာေပါ့
ဒါေပမယ့္
ဣတၳိယကို မွီ၀ဲပါ
ကမၻာႀကီးရဲ႕ ဆြဲင္အားကို
ျပန္ဆြဲငင္ထားမွ ျဖစ္ေပမယ္။

ဘ၀လြင္ျပင္ေပၚမွာ
ရင္ခုန္သံေတြ သစ္ေတာ္သီးျဖစ္ခဲ့ရင္
စစ္ဆိုတာ
အသည္းတစ္ျခား အူတစ္ျခားနဲ႔
ဖြဲမွ်သာျဖစ္သြားေပလိမ့္မယ္။

[၃]

ထိျခင္းငါးပါးဟာ
ဂီတရဲ႕ သံမဏိႀကိဳးေခ်ာင္းေတြျဖစ္ရဲ႕
ဟာ၀ုိင္ယီ နာနတ္ခင္းမ်ားဖို႔
ႏွင္းထဲကလယ္ကြင္းမ်ားဖို႔
သီခ်င္းဟစ္ပါ
စိတ္ေတြ အက္ဆစ္ျဖစ္ေနေပါ့
ပင္နယ္စလင္ဟာ
ႏွလံုးေသြးရပ္ခဲ့ေပါ့။

တတိယက္မၻာဟာ
ဖိနပ္မွမပါဘဲကြယ္
ၾကည့္စမ္း ေပ်ာ့စိစိနဲ႔
ပက္က်ိလားကြယ့္
မာဆတ္ဆတ္နဲ႔
ေက်ာက္ခဲညွပ္မုန္႔တစ္ခုလားကြယ့္
မဟုတ္ဘူး – - မဟုတ္ဘူးထင္တယ္
သုေတသန စာတမ္းတစ္ခုပါတဲ့၊
မဟုတ္ဘူး – - မဟုတ္ဘူး
“ဂၽြန္ဒင္းဗား” ရဲ႕ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္လားကြယ္
မဟုတ္ဘူး – - မဟုတ္ေလာက္ဘူး
အခ်စ္ရူးသူ “ဂ်ဴးလိယက္”
မဟုတ္ပါဘူး
ဥကၠလာဟိုးမားက ဂံ်ဳခင္းေတြပါ
မဟုတ္ပါဘူးကြယ့္
“အာဆူလာ” ရဲ႕ ႏႈတ္ခမ္းသားပါ
မဟုတ္ဘူးေဟ့ – - မဟုတ္ဘူး
ဆူးမရွိတဲ့ ဘိန္းပြင့္အေလာင္းပါ
အို – - – - ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ပါ
ေလာကကိုဖ်ားေယာင္းဖို႔ပဲလိုတယ္
မေကာင္းမႈမွာ နစ္ေခ်ေပါ့
စိတ္ရဲ႕ သိပ္သည္းမႈကို
သိပၸံပညာ အန္မတုႏိုင္ပါဘူးကြယ့္။

[၄]

အေျမာက္က်ည္ဆံဟာ
ပန္းအိုးအျဖစ္နဲ႔ပဲ
အရိုးထုတ္ေတာ့မယ္တဲ့ အခ်စ္ေရ
တို႔ေတြ
ေက်ာက္စရစ္ျဖစ္ဖို႔ မလိုေတာ့ဘူးကြယ့္။

ဘ၀ရဲ႕ျပတင္းေပါက္ကိုဖြင့္လိုက္ပါ
နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ႀကီး လမ္းေလွ်ာက္ေနခဲ့ၿပီ
ပိေတာက္ေတြ ၀တ္လစ္စလစ္ခင္းက်င္းေခ်ေပါ့
“ေဒစီေက်ာ္၀င္း” နဲ႔ ဆစ္ဒနီတံတား
စီးဆင္းသြားေနေပါ့။

သီအိုရီအေသတစ္ခုနဲ႔
လူ႕ေျမကို မေပက်ံပါေစနဲ႔ကြယ့္
ဂႏၶမာပန္းတစ္ပြင့္ေလာက္မွ
အခ်စ္နဲ႔အလွကို
သေဘာမေပါက္ၾကသူတို႔ရဲ႕
ေလာကရဲ႕ အတြင္းပိုင္းက်က်မွာ
ေလာကဓံတရားဟာ
ကဗ်ာနဲ႔ေမထုန္မွီ၀ဲခဲ့ေပါ့
ဘဲသားမုန္႔ပဲ ေခါင္းထဲရိွၾက
မုသားက်မ္းနဲ႔ ညစ္ညမ္းမႈထုဆစ္ၾက
ေလာကရွိရွိသမွ်
အပြင့္အခိုင္ အသီးေတြဟာ
[သစ္ေတာက ရတဲ့သစ္သားနဲ႔သစ္ေတာ]
သူတို႔နဲ႔ ဆိုင္တယ္ဆိုတာ
မသိၾကေခ်ဘူး။

ကာလသံုးပါးမရွိတဲ့ ကိတ္မုန္႔ကိုစားၾကၿပီး
ကိတ္မုန္႔လိုပဲ အစားခံၾကနဲ႔

အႏုပညာတစ္ရပ္ကိုျဖင့္
ဆံပင္မညွပ္ခဲ့ၾကပါနဲ႔ကြယ္တို႔ရဲ႕
ေလာကဓာတ္ဟာ
ၾကည္လင္စြာ ကပ္ၿငိခဲ့ေခ်ေပါ့
အဲသည္မွာ။

[၅]

သီခ်င္းဆိုၾက ေမာင္တို႔ရဲ႕
တင္တင္၀င္း မွာ လင္မရွိေသးပါဘူးကြယ့္
လိပ္ျပာလွလွနဲ႔
အိပ္ရာခဲ့ၾကပါကြယ့္
ကမၻာႀကီးကို အသစ္ျပန္စတင္ၾကရေအာင္။

ဥစၥာဓနေတြနဲ႔
ဘ၀ကို မပုပ္သိုးပါေစနဲ႔ကြယ့္
ေအာ္ဂင္ခလုတ္ေတြနဲ႔
ပုတ္တလုတ္ေရကန္ေလးဟာ
အမွန္ပဲသာယာပါေပရဲ႕။

စပ်စ္ခိုင္တစ္ခိုင္ေတာ့
သင္တို႔ငါတို႔ သီးႏိုင္ၾကတာပဲ
ဘ၀ရဲ႕အဆင္းဟာ ထမင္းမဟုတ္ေခ်ဘူး
မပုပ္သိုးေအာင္ ေဆးစီရင္ၾက
ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြေရေရာတယ္။

ၾကည္လင္မႈကို ေျခေဆးၾက
ကေလးေတြေသာက္တဲ့ ေရမွာ
ေငြေတြေၾကးေတြ မပါေစနဲ႔
ကမၻာႀကီးဟာ မွန္မွန္လည္ပတ္ေနတယ္။

လိုအပ္ရင္ထပ္လုပ္
မဟုတ္တာေတြဟာ ပုပ္သိုးတယ္။

ဟုတ္တာေတြဟာ သိုးသားမဟုတ္ေခ်ဘူး
ပိုးေတြဘယ္ေလာက္ကုန္ကုန္
ေမာင္ပံုေစာင္းတတ္ေစရမယ္။

[၆]

အျမတ္ဆံုးတရားမ်ား
ကပ္သံုးပါးေက်ာ္ရံုတင္မဟုတ္
ျမင္ရဲ႕မဟုတ္လား မိတ္ေဆြ
ေရြ႕လ်ားမႈစြမ္းအင္ေတြ
ျမင္ကြင္းက်ယ္ျဖစ္ခဲ့ေပါ့။

ကိုလံဘတ္(စ္)သာ
ကမၻာႀကီးက်ယ္တယ္လို႔ မယူဆခဲ့ရင္
နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ႀကီး
လွပခဲ့မွာ မဟုတ္ေခ်ဘူး။

လူသားနဲ႔ကမၻာႀကီးခင္ဗ်ား
ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ကို
ခ်ိဳၿမိန္ဖြယ္အခ်ိန္မ်ားအေၾကာင္း
အိပ္မက္ခြင့္ေပးေတာ္မူပါ
၂၀ ရာစုေနာက္ဆံုးပတ္မွာ
ႏိုင္ငံေက်ာ္ မင္းသမီးတစ္ေယာက္နဲ႔
လက္ထပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ။

ေမာင္ေခ်ာႏြယ္
[၁၉၇၇]
ပင္လယ္မဂၢဇင္း အမွတ္(၂)
၁၉၉၃၊ေဖေဖာ္၀ါရီ

ေဟရာကလိုက္တပ္စ္ကို လက္ဆဲြနုတ္ဆက္ျခင္း

ခ်က္ ခ်က္ ခ်က္ ခ်က္ နဲ႔
ငါ့အိပ္ရာေဘးက ဒိတ္ေအာက္နာရီေလးက
ငါ့ ကို ေငး အၾကည့္ ။
ေဒါင္းႏြယ္ေဆြရဲ႕ အဘိဓမၼာ၏ သစ္ရြက္တစ္ရြက္
ဒဂုန္တာရာရဲ႕ ဗညားသီဟ
ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ ရဲ႕ အိန္းစတိန္း
ၾကည္ေအးရဲ႕ ျမနနႏၵာ
မမအိရဲ႕ ရင္ကဲြေတာင္
ဂ်ဴးရဲ႕ အမွတ္တရ
ညအခါ စုန္းေတာက္စားဆဲ
အိပ္မက္ထဲက သက္တံေပၚမွာ
ဒိုင္ယာစီဗင္ ေလွကေလးစီးဆင္း
ေလးျဖဴရဲ႕ “ အလင္းေရာင္” သီခ်င္း ငါၾကိဳက္တယ္ ။
မေပ်ာ္ပိုက္တာေတြ မေရးနဲ႔တဲ့
စိတ္ပ်က္တာေတြ မေရးနဲ႔ တဲ့
မေတြးရဲတာေတြ အေရးမရဲနဲ႔ တဲ့
ေၾသာ္ ..... ဟုတ္ကဲ့ ... ဟုတ္ကဲ့
ေမာင္ၾကည္သစ္ ရဲ့
“ ျငင္းပယ္ျခင္းအလွ စာအုပ္ဟာ ေရာင္းေကာင္းတယ္။
ရွင္ပါးစပ္ ပိတ္ထား လိုက္
ရွင့္ ပါးစပ္ ပိတ္ထားး ေနာ္
ရွင့္ဟာက ျမင့္လြန္းတယ္
ရွင့္ဟာကို ဘယ္သူက လက္ခံမွာတံုး
လံုးလံုး ရွင္မသိဘူး မဟုတ္လားတဲ့
ဟုတ္ကဲ့ မိန္းမ ကလည္း တဆူဆူဗ် ။
ပုထုဇဥ္ သက္သက္ကို ဘာသြားေတာင္းဆိုမလို႔ လဲ
ကိုစိုးျမင့္သိန္း တစ္ေယာက္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ခက္ေနျပီပဲ
( မိတ္ေဆြေတြ ကလည္း ေဝဖန္ )
မနက္မနက္ ျမဳိ႕ထဲမထြက္ခင္
ဘုရားစင္ ေရွ႕မွာ သံဗုေဒၶကို အၾကိမ္ ၁ဝဝဝ ရြတ္ရတယ္ ။
ယံုၾကည္လို႔ လုပ္တာလား ဟင္( ဟုတ္ပါတယ္ )
မယံုျကည္ တာေတြ လုပ္ေနတာကေကာ(အဲဒါလည္းဟုတ္ပါတယ္)
အခု အဲဒီ ခင္စပယ္ျဖဴ ဆိုတဲ့ ေကာင္မေလးကို
ကြ်န္ေတာ္ ခ်စ္ေနျပီ ။ ။

စိုးျမင့္သိန္း

97 လက္ေရြးစင္ကဗ်ာ မွ

အိမ္အျပန္

ရွင္သန္ျခင္းမွာ
အဓိပၸယ္ဖဲြ႕ဖူးခဲ့ ။
ေတာင့္ေတာင့္ခဲခဲၾကီးပဲ
ငါက ရပ္ေနတာလား
မွတ္တိုင္က ရပ္ေနတာလား
ၾကားကား ........တဲ့
ၾကားသမားကို ဆဲြတင္သြားခဲ့ျပီ ။
မိုးၾကီးစံုးစံုး ခ်ဳပ္တဲ့ထိ
ဓာတ္တိုင္တို႔ အိပ္ေမာက်ေနဆဲ
ဖေယာင္းတိုင္တိုတိုနဲ႔ သူမ
ငါ့ကို ထိုင္ေစာင့္ေနေပလိမ့္ ။
အေၾကာေသ သံေခ်ာင္းသံေတြ
တရြတ္တိုက္ဆဲြေခၚလာတဲ့ အထိ
လေရာင္လည္း ဝမ္းနည္းဖြယ္ပင္ ။
ေဟာဒီ ၃၁ ဘံုမွာ
ခ်စ္ျခင္း အနုပညာ ပင့္သက္
ခ်စ္ဇနီးေလး မိနန္းေရ
ဘဝကလဲြရင္ အာလံုးေဈးၾကီးပါတယ္ကြယ္ ။ ။

ေအာင္ဘညိဳ
ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ ေမ၊၁၉၉၇
၁၉၉၇ မဂၢဇင္းကဗ်ာလက္ေရြးစင္ မွ

နတ္ပူးေနတဲ့ ေကာင္

လြင့္လိုက္ရတာ
မုတ္သုန္ဘယ္နွျမဳိ႕တိုင္ခဲ့ျပီလဲ
တယ္လီဖံုးေခၚသံေတြ ၾကားတာေတာင္
ျပန္မထူးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေကာင္ပါ ။

ေဖေဖေရ
မိုးတိမ္ၾကီးထဲမွာ
ေျခပစ္လက္ပစ္ သားဝင္ အိပ္ လိုက္ခ်င္ရဲ႕
ေကာင္းကင္ကို ျပန္ တည့္ ရတာ
............ေမာတယ္ ။ ။

တာရာမင္းေဝ
မေဟသီ၊ဇြန္ ၁၉၉၇
၁၉၉၇ မဂၢဇင္းကဗ်ာလက္ေရြးစင္ မွ

ရန္ကုန္ျမဳိ႕က ေၾကာင္

ေၾကာင္ဟာ
ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ဖင္က်ပ္နဲ႔
ရဲေဘာ္ “ ေခ် ” ပံုပါတဲ့
တီရွပ္အနက္ကို ဝတ္တယ္
နားတစ္ဖက္မွာ မိန္းမအေဆာင္အေယာင္နဲ႔
သူ့စိတ္ကလည္း ဒီအတိုင္း ။

ဝီစကီကို ေရမေရာဘဲ
ေရခဲထည့္ျပီး ေသာက္တတ္တယ္
အသားေၾကာ္ တစ္ပဲြ
အရည္ေသာက္ တစ္ပဲြ
ဘယ္ဂီ်ေတဘယ္ တစ္ပဲြ
စပြန္ဆာအိပ္ကပ္ထဲ
သူ႕လက္သည္းနဲ႔ အဓမၼကုတ္ျခစ္တယ္ ။

ေၾကာင္ဟာ
လူလိုလည္း
ရက္ေဂးသီခ်င္းဆိုတတ္ေသးရဲ႕

ေၾကာင္ဟာ
အေပၚလိုလို
ေအာက္လိုလို
ေဗဒင္ဆန္းက်မ္းကိုလည္း အာဂံုေဆာင္တတ္ေသးရဲ႕ ။

ေၾကာင္ဟာ
မ်က္နွာေျပာင္တဲ့ တစ္ပဲြထိုးပါ ။

ေၾကာင္ဟာ
ၾကယ္ငါးပြင့္ဟိုတယ္ကေန
လူေလလူလြင့္ရပ္ကြက္ထိ
သူ့စားက်က္ကို ျဖန္႔ၾကက္ထားတယ္ ။

ေၾကာင္ဟာ ၾကြက္မခုတ္ဘူး
ဘီယာစုပ္ဖို႔ အျမဲေခ်ာင္းတယ္ ။

ေၾကာင္ရဲ႕ဗိုက္ထဲမွာ
ကိေလသာနဲ႔ အလိုရမၼက္
သိမ္းထုပ္ထားရဲ႕ ။

ေၾကာင္ဟာ ပ်င္းတဲ့အခါ
မနၲေလးက ဖမ္းလာတဲ့
ၾကြက္ျဖဴေလးကို ထုတ္ျပီး
ထိပ္ပုတ္ေခါင္းပုတ္ ကစားတယ္ ။

ေနာက္ဆံုးေတာ့
ေၾကာင္ရဲ႕မစင္ကလည္း
သူ့ဗီဇအတိုင္း
နံလို႔ေဟာင္လို႔ ေလထုကို ညစ္ညမ္းေစရဲ႕ ။

ေအာင္ဘညိဳ
(ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာ)

ပိေတာက္ေတြပြင့္ျပီးမွ ပို႔တဲ့ကဗ်ာ

ပန္းပြင့္ေလးကို ပန္းအိုးထဲမွာ သတ္လိုက္ျပီး
ေရႊငါးေလးကို ေရကန္ထဲမွာ သတ္လိုက္သူ
လူသားဟာ
ဧည့္ခန္းထဲမွာ သူ႔ကိုယ္သူ
ယဥ္ေက်းသူ
အလွတရားျမတ္နိုးသူအျဖစ္ သတ္လိုက္ျပီ ။

ငါ့ကဗ်ာေတြ
စာမ်က္နွာေပၚမွာ
ပါဖို႔ ၾကဳိးစားခဲ့သလို ။

သုခမိန္လိႈင္

လႊတ္ေတာ္နံရံမွာေရးထႊင္းထားရမယ့္ကဗ်ာ

(ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ...
ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေတြဟာ
ငါတို႔တရုပ္ႏိုင္ငံကေန တစ္ကမၻာလံုးကို
တန္ဖိုးၾကီးရတနာအျဖစ္
ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်တဲ့အေျခအေနေရာက္လာလိမ့္မယ္
မင္းတို႔ရဲ႕ေျမး ျမစ္ေတြကို
ေျပာျပျပီးေစာင့္္ၾကည့္ခိုင္းထား) တဲ့
စိနတိုင္းသားရဲ႕စိနေလသံဟာ ရင္ဘတ္ကိုလာမွန္တယ္
စိနတိုင္းသားရဲ႕စိနေလသံဟာ မ်က္ႏွာကုိတံေတြးစင္တယ္
လူၾကီးမင္းတို႕
လူၾကီးမင္းတို႕ရဲ႕
္ေျမး ျမစ္ တီ တြတ္ ကၽြတ္ ဖြတ္ ပဒတ္ေတြကို
မွာၾကားျပီးျပီလား
သစ္ပင္ေတြပ်ိဳးသလို
ေတာင္ပင္ေတြပ်ိဳးထားဖို႔
မွာၾကားျပီးျပီလား
ၾကက္ကေလးေတြအေကာင္ေဖာက္ေမြးျမဴသလို
ေက်ာက္စိမ္းေလးေတြအေကာင္ေဖာက္ေမြးျမဴထားဖို႔
မွာၾကားျပီးျပီလား
ေက်ာက္စိမ္းၾကည့္ခ်င္သလား တရုပ္ျပည္ကိုသြား
မွာၾကားျပီးျပီလား
ပညာဓါတ္ခန္းေနျပီလား
ပညာတတ္ၾကီးမ်ား စားေသာက္ဖြယ္ရာမ်ား
မွာၾကားျပီးျပီလား
မွာစားျပီးျပီလား
မွာၾကားျပီးျပီလား း း း း?

ကိုေရြး
၄-၉-၂၀၁၃
(၄-၉-၁၃ ေဒးလီးအလဲဗင္း ပါ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေစ်းကြက္တည္ရွိရာ ဖ်င္က်ိဳးျမိဳ႕ သတင္းေဆာင္းပါးကိုဖတ္ျပီးေရးပါတယ္။)

မုိး ေလ ၀ သ

ကုတ္အကၤ် ီ တစ္ထည္
ဘယ္ေလာက္ပါလဲ ?
ဒီလူေတြရဲ႕ေလနဲ႔
သား ........
ေဆာင္း မေရာက္ေသးဘူး
ခ်မ္းေနၿပီ
ေမေမ ။ ။

Bo Han

** အထူးၿပဳလုပ္ခ်က္မ်ားၿဖင့္ မုိးဟာ အဆက္မၿပတ္ ရြာခ်ေနပါတယ္ **

ရြာေနတဲ့မုိးေအာက္
အိမ္ထဲကလူ အိမ္ၿပင္မထြက္
အိမ္အၿပင္ထြက္ အစာရွာသြားသူ အိမ္ၿပန္မလာ
ေၿပာေနၾကတာ
ရာသီဥတုက ကုိယ့္ဘက္ပါေနဆုိပဲ .....
မုိးမိၿပီးေသတဲ့ မသာမ်ား ......
မုိးခုိတြင္းေအာင္းရင္း ေသတဲ့ မသာမ်ား .......
က်န္ရစ္သူမ်ား ခမ်ာ ထားရာေန ေစရာသြားတဲ့ မုိး ........
ေသြးရုိးသားရုိး
မဟုတ္ေတာ့ .................... ။

Bo Han

* ........................ *

တစ္ဆိတ္ဗ်ာ !
ပက္လက္လွန္ထားတဲ့ လိပ္မွာလည္း
ပုံၿပင္ထဲက ယုံကုိ ႏူိင္လုိစိတ္နဲ႔
ရုန္း ကန္ , ယက္ ကန္
တစ္ေကြ႕ေကြ႕
တစ္ေန႔ေန႔မွာ
ေၿခေထာက္ နဲ႔ လမ္းေတြ႔ရင္
ပုံၿပင္သစ္ေတြ ေရးၿခစ္ပါမယ္ .......... ။

ခင္ဗ်ားတုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ
မဆုံးႏူိင္တဲ့ ပုံၿပင္ရွည္ၾကီးမွာ .................................................

Bo Han

** အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္ **

ငါတုိ႔ အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္
အေမးကုိ မေျဖဘူး
အေျဖကုိ ေျဖခဲ့တယ္ ။

ငါတုိ႔ အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္
(လာမြန္ေတာ့ဖ္ ေျပာသလုိ)
ခ်စ္စြာေသာ မိတ္ေဆြႏွစ္ဦးမွာ
တစ္ဦးမွာ တစ္ဦး၏ အေစခံ ျဖစ္ေလသည္ ။

ငါတုိ႔ အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္
ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳး ေသာက္တယ္
ေသမလုိလုိ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျဖစ္တယ္ ။

ငါတုိ႔ အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္
အရက္ခြက္ဟာ စားပြဲ၏ အစြန္မွာ
တံေတာင္နဲ႔ တုိက္မိလိမ့္မယ္။

ငါတုိ႔ အဲသလုိ ျဖစ္ခဲ့တယ္
မေတာ္တဆနဲ႔
တကယ္ ျဖစ္တာနဲ႔။

ေအာင္ခ်ိမ့္

စက္တင္ဘာ၊ 2011 ၊ သရဖူ မဂၢဇင္း

** သတိ ! ေမာင္ပုံ ေစာင္းမတီးေတာ့ပါ **

ခုခ်ိန္ထိ
လူေတြရဲ႕ ပါးစပ္ဖ်ား
ကဲ့ရဲ႕စကားေတြပဲ ၾကားေနရေတာ့
ဒီမတတ္တဲ့ ေစာင္းၾကီးကုိ
မတီးတာ ၾကာပါၿပီ ....... ။

ေနာက္တစ္ခါ
ခင္ဗ်ားလာရင္
အရင္ေတးသြားကုိပဲ
ႏွဲၾကီးနဲ႔မႈတ္ၿပဖုိ႔စီစဥ္ထားပါတယ္။ ။

Bo Han

** မေတြ ့ရတဲ့ေန႔ ** - ေအာင္ခိ်မ့္

မေတြ႕ရတဲ့ေန႔မို႔
ငါတို႔ မေတြ႔ရ ။

ပဲြလမ္းသဘင္နဲ႔
ခ်ဳိခ်ဥ္မုန္႔ထုပ္နဲ႔
တံလွ်ပ္လို
ေဘာလံုးလို
မင္းသား အယ္လ္ပါစီနီလို
သတင္းစာလို
စီးကရက္လို
ျပတယ္ ထုတ္ျပတယ္
ေက်နပ္ဖြယ္ရိွပါတယ္
ဒါေပမယ့္ မေတြ႔ရတဲ့ေန႔မွမဟုတ္ပဲ ။

ဆာခဲ့
ငါေမွ်ာ္ခဲ့
တစ္သိန္းေလာက္
တစ္သန္းေလာက္ ။
မေတြ ့ရတဲ့ေန႔ဟာ
ေပါ့က် လက္ဖက္ရည္ေလာက္ ေလးနက္တယ္ ။
မေတြ႔ရတဲ့ေန႔ဟာ
ေဆာင့္ၾကီး ေအာင့္ၾကီး သီခ်င္းေလာက္ ပြင့္လင္းတယ္ ။
ပိုေကာင္းမယ္
ေျပာစမွတ္ျဖစ္လိမ့္မယ္ ။
ရည္းစား မရနိုင္တဲ့ အခိ်န္မွာ
ရည္းစားရခဲ့တာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။
မေတြ ့ရတဲ့ေန႔ဟာ
ေတြ႔ရတဲ့ေန႔မဟုတ္ဘူး ။
မေတြ႔ရေသးဘူး
မေတြ႔ရတဲ့ေန႔မ်ား ။
အတူကံနည္းခဲ့
မေတြ႔ရတဲ့ေန႔မ်ား ။ ။

ေအာင္ခိ်မ့္

** ရႊင္ေပ်ာ္ျမဴး ျပဇာတ္ ** ေအာင္ခ်ိမ့္

ေရတံခြန္လို တေဝါေဝါ စက္ေလွကားမွာ
တစ္ရက္ေရွ႕တိုး တရက္ေနာက္ဆုတ္လို႔ ရသလိုၾကီး
ငါတို႔ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္မိၾက
နီးရာဆိုင္တစ္ဆိုင္ ဝင္ထိုင္ၾက
ငါက အရက္ေကာင္းေကာင္းေတြၾကိဳက္
သူက “ ေမာ္ ” စီးကရက္ၾကိဳက္သလို စီးကရက္ၾကိဳက္
တစ္ေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေတာ့ မၾကိဳက္ေတာ့
ခုေတာ့ ဒီမွာ ။

တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ မၾကိဳက္တာကိုက “ လြမ္းစရာ”
ငါက ကဗ်ာဆန္ျပေတာ့ သူ့ခပ္မွ်င္းမွ်င္း အလာပ သလႅာပ
ဟိုတုန္းကလို လိင္ဆဲြေဆာင္မႈမရနိုင္ေတာ့တဲ့ ကုန္လြန္မႈ
ငိုလည္း ရယ္လည္း အငိုအရယ္ေတြက ရယ္စရာမဟုတ္ ေခ်ာက္ခ်ားစရာ
ထိုင္ၾကည့္ေနခ်င္စရာမဟုတ္ မ်က္နွာလဲႊပစ္စရာ
နာရီဝက္ေလာက္သာသာမွာ
စကားလံုးေတြလိုခ်င္
အတိတ္ကိုလိုခ်င္ ပစၥုဳပၸန္ကိုလိုခ်င္ အနာဂတ္ကိုလိုခ်င္
အဲဒီအရာေတြ ျပည့္ေဖာင္းလာခဲ့
ေၾကာ္ျငာပူေပါင္းအၾကီးၾကီးလို
ကီ်းအာသီးလို ။

သူက သူ႔လက္ပတ္နာရီကိုၾကည့္
ငါက ဆိုင္က နံရံကပ္နာရီကိုၾကည့္ျပီး
ဖက္ငိုသလို
ငါတို႔ ရယ္ေမာလိုက္ၾကတယ္။ ။

ေအာင္ခ်ိမ့္
ဟန္သစ္၊ နိုဝင္ဘာ ၂ဝဝ၄

** ေသာၾကာေန႔တိုင္း ** ေအာင္ခ်ိမ့္

ေလ၊ က်င္ၾကီး၊ က်င္ငယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးလိုျခင္း
အန္လိုျခင္း၊ ၾကိဳ႕ထိုးလိုျခင္း ၊ အိပ္လိုျခင္း
အစရိွသည္တို႔ကို တရံတဆစ္မွ်မတား
မျမစ္ရာ၊ မေအာင့္ရာ ။ ေအာင့္လ်င္
ေရာဂါဥပဒ္ ေရာက္တတ္သည္။
( ဥတုေဘာဇနက်မ္းမွ...)

ဒီအတိုင္းမေနပါနဲ႔
မရယ္ပဲ မေနပါနဲ႔
စကားတိုးတိုးမေျပာပါနဲ႔
အကာအစြပ္မပါပဲ မနမ္းပါနဲ႔ - စသျဖင့္ စသျဖင့္ေတြ
ငါတို႔နားလည္ထားသင့္တယ္ - စသျဖင့္ စသျဖင့္ေတြ ။

ေတြ႔ဖူးတယ္ တဝက္ျပိဳက်ေနတဲ့ အခုလိုလူ
အဲဒါ ငါကိုယ္တိုင္ေတာင္ျဖစ္နိုင္ေသးတယ္
လမ္းသြားရင္း ပိုက္ဆံအၾကီးဆံုးအတန္ ေကာက္ရနိုင္သလိုပါပဲ
မထင္မွတ္ပဲ ဘာလုပ္ရမွန္းမသိေအာင္ ဖိနပ္သဲၾကိဳးၿပတ္သြားနိုင္တယ္ ဘယ့္နွယ္လဲ ။

ျမန္မာျပည္ေဈးကြက္ကို ျဖည့္တင္းရန္
ေနာက္ထပ္ ငါ့ကဗ်ာအသစ္တပုဒ္ေပါ့
ကိတ္မုန္႔လို၊ ဝီစကီလို၊ အရည္းၾကီးလို၊ ဇီးသီးလို
အလိုျပည့္ေစမယ္ေပါ့ ေသာျကာေန႔တိုင္း ။ ။

ေအာင္ခ်ိမ့္
လိႈင္းသစ္မဂၢဇင္း ၂ဝဝ၉ ဇန္နဝါရီလ

ပိန္းရြက္ထီး

ေလျပင္းကလာ
ရြာပါတဲ့သည္မိုး
တို႔တစ္ေတြ အိမ္ျပန္ခက္လို႔
ပိန္းရြက္ကို ကိုင္ကာခ်ဳိး
ထီးလုပ္လို႔မိုး ။

နုယဥ္

ဖိုးေစာ္ကဲ

လြမ္းမေျပ မန္းေျမတမိေတာ့
ကမ္းေျခမွာ စမ္းေရစရယ္နဲ႔
ဖ်န္းေလက တသုန္သုန္ ။
တဲတဖက္
ဆဲြဖ်က္ကာ အရင္လိုေရာ့ထင္
ကရင္အို ယာျပင္ျကီးမွာ
မီးထဲ့လို႔လံႈ ။
မပူေပါင္ ေနာက္ဆီက ခ်မ္းေရာ့ထင့္
အျဖဴေစာင္ ေခါက္ထည္ၾကမ္းကိုလ
လႊမ္းတဲ့လို႔ လႊားကာျခံဳ
ပါးမွာငံုပါတဲ့ နုေရႊကြမ္း ။
ေဘးအိတ္ကယ္လွ်ဳိ
ေဆးလိပ္တို နားမွာထိုးပါလို့
ေတာင္ရိုးမွာ ဘာသာသူတို႔
ကြင္းအငူ နွင္းျမဴက စဲခိ်န္မို႔
အမိုးေခၚ ဖိုးေစာ္ကဲတို႔ရဲ႕
တဲပ်က္စခန္း ။

ေလးခ်ဳိး
အခ်ဳပ္တန္းဆရာေဖ

** အလြမ္းေျပစာတေစာင္ ** ( တင္မုိး )

အလြမ္းေျပအေမေရးတဲ့
ေကာက္ေကြးေကြးအကၡရာ ။

ခဲတံကိုတံေတြးဆြတ္လို႔
ဖ်က္ပြတ္ရာအစံုစံုနဲ႔
စာသတ္ပံုမွန္ကန္လဲ
အေမ့ဥာဏ္ဘယ္လိုေကာင္းပါလိမ့္
ေပ်ာင္းညြတ္သည့္စာ ။

ဖိုးသာယာေက်ာင္းမွာတုန္းဆီက
သင္ပုန္းကုန္ကြ်တ္ေအာင္မတတ္ေသာ္လဲ
အေမ့မွာေစတနာဓါတ္ေတြက
ျဖတ္ကနဲယိုလို႔လာ
လြမ္းစာတဲ့ေဆာင္ပါး ။

အေမမရိွေသာ္လဲ
ေျဖမိ ေျဖစရာေပါ့
သည္းလြမ္းစာ သည္လက္ေရးရယ္က
ပဲတီခ်ဥ္သြယ္သြယ္ေကြးလိုပ
စီေရးပံုမေျပပါလဲ
ေစတနာအလြန္သန္႔တာမို႔
အေမ့စာတကယ္ခန္႔တယ္
အံ့မိပါတကား ။

တင္မိုး

** ေဝစု ** ေအာင္ခ်ိမ့္

လမ္းေထာင့္မွာ
ရပ္ေနရွာတယ္
သစ္ပင္နဲ႔ သစ္ရိပ္မွာ သူမဟာ ေရာေနွာလို႔ ။

ပံ်လႊားငွက္ေတြ ေကာင္းကင္ေပၚလူးလာ
ခ်စ္ျခင္းေမတၲာနဲ႔ နည္းပါးတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား
မထံုတက္ေတး ျမင္ေတြ႔ေလခဲ့
မိုးခ်ဳပ္ေတာ့မယ္ . . . တဲ့ ။

အမ်ဳိးသမီးေရ
ငါ့အမ်ဳိးသမီးေရ
ေလာကၾကီးဟာ ဇာတ္လမ္းဇာတ္ကြက္ ၾကြယ္ဝလွတယ္
ငါတို႔က စီးဆင္းၾကရျမဲပဲကြယ္ ။

အားလံုးပဲ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရပါေစ
မနာလိုမရိွပါဘူး ။

ဖန္လာပံုက
အမွားကမ္းတစ္ဖက္စီ ငါတို႔နွစ္ေယာက္သား
ဒီတစ္ခီ်လည္း တင္းထားၾကဦးစို႔ ။ ။

ေအာင္ခ်ိမ့္

** သတိရျခင္းမ်ားမွတ္စု ** ေအာင္ခ်ိမ့္

ေမြးဖြားစ အဲဒီတုန္းက
ေတြးထင္ကိုင္တြယ္ခဲ့သလိုပင္
ခပ္ဖဲြဖဲြအျပာပါးပါး နွင္းေတြေဝလို႔ရယ္
ငါ အခုျပက္ရယ္ျပဳပံုမ်ဳိးနဲ႔ ျခားနားလြန္းတယ္ ။

တစ္ခါစစ္ရံႈး၍
နွစ္သံုးဆယ္ သည္းခံတတ္ခဲ့ျခင္းအတတ္
ေမႊးၾကဴလိုေသာ ပန္းခင္းမွာ
တစ္ဆစ္ဆစ္ ပ်ားမ်ားတုပ္ေသာ ဒဏ္ရာ
ေရာင္ကိုင္းစဥ္
မခင္တြယ္လိုေတာ့ျခင္း အဆိပ္ခြက္
ငါ့လက္မွာ တုန္ရီလ်က္ ။

စုေဆာင္းမိတဲ့ ဝါးက်ည္ေတာက္နဲ႔အျပည့္
ေခတ္၏ ကာလ၏ . . . တဲ့
သူ့ရဲ႕ရည္းစားစကားေၾကာင့္ ပင္လယ္သြားမယ္ ။

လက္နိွပ္ဓာတ္မီး ပစ္ကြင္းထဲ
မဲမဲတစ္အုပ္ျပီးတစ္အုပ္
ရြရြလႈပ္လို႔ ပူေဖာင္းေတြ ။

ေန႔အတူ ညအတူ
အျဖဴသံုးဖို႔ဝန္ေလး
အေရးၾကီးတဲ့ အခိ်န္မ်ားကို ဇြန္းနဲ႔ခပ္
ခင္ဗ်ား သိပ္ျပတ္သားပါတယ္ ။

ရမက္အလိုၾကီးလြန္းလိုေပါ့
ဒီလူမေသေတာ့တာ ။

အားလံုးအေပၚ မေကာင္းနိုင္ေသးပါ
အေကာင္းဆံုးလူနည္းနည္းကို ေကာင္းခဲ့ရန္ . . .
ရင္ကဲြနာက် ေခါင္းဖြက္ထားဆဲ ။

ပျခဳပ္တြင္းမွ သီခ်င္းထြက္ေပၚလာရာ
ငါ့ဦးေခါင္းအေရျပားတစ္ျပင္မွာ
ေျမြေဟာက္ေတြ ရႈပ္ေထြးရွည္လ်ားလွေပါ့ ။

“ ဘယ္နွယ့္လဲ ”
သူရဲေကာင္းက ေမးခြန္းထမ္းလို႔ ။

“တစ္လမ္းသာရိွပါတယ္”
လူမိုက္မို႔ ယဥ္ေက်းမႈရြက္လို႔ ။

တစ္ခါ . . .
အစြန္းတြက္စကားသံ
ကားသံနဲ႔ ေပါက္တူးသံ
အဘိဓမၼာမ်ား ေျခဒရြတ္ဆဲြ
ေဟာေျပာပဲြေန႔မ်ား နီးကပ္လာျပန္ပါျပီ ။

ျမင္ေနက် ဆင္ျခင္တံုတရားဟာ
ခါးလိုက္ . . .ခ်ဳိလိုက္။

လူငယ္ဟာ လူငယ္နဲ႔မတူတဲ့ အရသာဟာ
အဝိုင္းစက္စက္
ေလးေထာင့္ကြက္ကြက္ ။

မိန္းမရယ္
အျပစ္မရိွေသာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းတစ္ခု
ငါ့အတြက္ ျပဳစုေပးဖို႔ပဲေျပာတာပါ ။

နာက်င္မႈမ်ား သိပ္သည္းမွ
အေၾကာေျပလာေသာေသြးမ်ား
ေသသပ္စြာ နႈတ္ခမ္းသုတ္တာ ၾကံဳဖူးတယ္။

ေဟာဟို လူအေရာက္နည္းတဲ့ ေတာင္ကုန္းနံေဘးမွာ
ရာဇဝင္ဆိုတာကို ပူေဇာ္ပါတယ္ ။

အိပ္မက္ကိုႏြားနို႔နဲ႔
တပ္ဆင္ျပီးစ စက္တင္ဘာညေနမွာ
ဖ်င္ကုလားထိုင္နဲ႔ အရုပ္ၾကဳိးၿပတ္ထိုင္ေနသူဟာ
ငါ့ေပါ့ ။ ။

ေအာင္ခ်ိမ့္

ကဗ်ာ (၆)

တစ္ကုိယ္စာေတာင္
မေလာက္ငွရတဲ့အထဲမွာ
ငါ့ ဖ်ာေပၚက ၾကမ္းပုိး
ေတာ္ေတာ္ေသြးဆုိးတယ္ ...... ။

Bo Han