ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ (Poverty) ဆိုရာ၀ယ္ ..

ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ David Korten က ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ၊ လူမွဳယွက္ႏြယ္ဆက္စပ္ျခင္း သ႑ာန္မ်ား ပ်က္ယြင္းမွဳနဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမွဳ စတာေတြဟာ တကမၻာလံုးက အေလးထားရမယ့္ global threefold human crisis လို႕ အဆိုရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီအခ်က္သံုးခ်က္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုတာကလဲ လူသားတဦးခ်င္းဆီကေန တကမၻာလံုးအတိုင္းအတာအထိ ပ်ံ႕ႏွံ႕ ရိုက္ခတ္ေနတဲ့ သေဘာတရားတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုတာကို ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ေႏွာင့္ေႏွးျခင္းရဲ႕ လကၡဏာတရပ္အေနနဲ႕ ကမၻာ့ျပည္သူေတြက သတ္မွတ္ထားၾကျပီး၊ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ဆိုတာကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ပေပ်ာက္ေရး၊ ဆင္းရဲတြင္းထဲမွ လူအမ်ားကို ကယ္ထုတ္ေရးလို႕လဲ ရွဳျမင္သံုးသပ္သူေတြ ရွိၾကပါတယ္။ ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ကမၻာ့ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအစီရင္ခံစာ (၁၉၉၀) မွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးကို စီးပြားေရး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးရဲ႕ အေျခခံရည္မွန္းခ်က္အျဖစ္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားခဲ့ပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ဆိုတာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ေလ့လာသူပညာရွင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အစိုးရေတြနဲ႕ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားစြာက အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြ အမ်ားအျပား ဖြင့္ဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုတဲ့ သေဘာတရားဟာလဲ ဒီမိုကေရစီ၊ လူမွဳတရားမွ်တမွဳ၊ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး စတဲ့ သေဘာတရားေတြလိုပဲ လူမွဳအသိုင္းအ၀ိုင္းကေန ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ျပီး ေပၚထြက္လာတဲ့ သေဘာတရား (social construct) ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြ၊ ျငင္းဆိုခ်က္ေတြ၊ ေျပာင္းလဲမွဳေတြနဲ႕ ျပည့္ႏွက္ေနေလ့ရွိပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုၾကရာမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ cluster of meanings ေလးခုကို အေျခခံျပီး ဖြင့္ဆိုတတ္ၾကပါတယ္။


ပထမ cluster ကေတာ့ ၀င္ေငြ (income) မွာ အေျခခံပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုတာကို ၀င္ေငြနည္းပါးမွဳအေနနဲ႕ ရွဳျမင္ပီး၊ ၀င္ေငြ မည္၍မည္မွ်ထက္ ေလ်ာ့နည္းရခဲ့ရင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတယ္လို႕ တိုင္းတာသတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒီလို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ အကဲျဖတ္လိုင္း (poverty line) ေတြကို သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအလိုက္ သတ္မွတ္ထားျပီး၊ ဒီ အကဲျဖတ္လိုင္း (ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ ကမၻာ့ဘဏ္သတ္မွတ္ခ်က္အရ ႏွစ္စဥ္ ၀င္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၇၀) ထက္ ေလ်ာ့နည္းရသူမ်ားဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ အကဲျဖတ္လိုင္းရဲ႕ေအာက္မွာ လူဦးေရရဲ႕ ရာခိုင္ႏွဳန္း မည္၍ မည္မွ် ရွိေနသလဲ ဆိုတာကို တြက္ခ်က္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ အေျခအေနကို ေလ့လာဆန္းစစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒုတိယ cluster ကေတာ့ ရုပ္၀တၳဳ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (material deprivation) မွာ အေျခခံပါတယ္။ ၀င္ေငြနည္းပါးမွဳတင္ မကပဲ အမိုးအကာ၊ အ၀တ္အထည္၊ ပရိေဘာဂပစၥည္း၊ ေရဒီယို၊ တီဗြီစတဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရး စက္ပစၥည္း စတဲ့ ရုပ္၀တၳဳေတြ ခ်ိဳ႕တဲ့မွဳကိုလဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ အေနနဲ႕ ထည့္သြင္းျပီး အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မွဳ၊ သက္ၾကီးရြယ္အို ေစာင့္ေရွာက္မွဳ၊ ပညာေရး ၀န္ေဆာင္မွဳ စတာေတြကို ခံစားခြင့္ မရွိတာေတြဟာလဲ ရုပ္၀တၳဳ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တတိယ cluster ကေတာ့ ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ Amartya Sen မီးေမာင္းထိုးျပထားခဲ့တဲ့ စြမ္းရည္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (capability deprivation) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူသားေတြဆီမွာ သူတို႕ကံၾကမၼာကို သူတို႕ကိုယ္တိုင္ ဖန္တီးႏိုင္မယ့္ စြမ္းရည္ေတြရွိလာဖို႕အတြက္ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရးနဲ႕ ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ (Economic, Social and Political Freedoms) လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အျမစ္တြယ္ရွင္သန္ေနတဲ့ လူမွဳအင္စတီက်ဴးရွင္း (ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ေစ်းကြက္၊ ဘ႑ာေရးစနစ္၊ အလုပ္သမားသမဂၢ၊ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း စသည္မ်ား) ဟာ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ စြမ္းရည္၊ အခြင့္အလမ္းနဲ႕ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လြတ္လပ္ခြင့္ (Freedom) ကို ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ တိုင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ မိမိတို႕ ကံၾကမၼာကို ဖန္တီးႏိုင္ခြင့္ စြမ္းရည္ေတြ က်ဆင္းေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလို စြမ္းရည္ခ်ိဳ႕တဲ့မွဳဟာလဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ပါပဲ။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုတဲ့ စတုတၳ cluster ကေတာ့ လူမွဳအသိုင္းအ၀ိုင္းမွ ဖယ္ရွားခံထားရျခင္း (social exclusion) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Social exclusion ဆိုတာမွာ အခြင့္အေရး (လူ႕အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရး၊ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး)၊ အရင္းအျမစ္ (လူ႕စြမ္းအား အရင္းအျမစ္၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတာ္ ေထာက္ပံ့မွဳ၊ ေစ်းကြက္)နဲ႕ ဆက္ႏြယ္မွဳ (မိသားစု ကြန္ယက္၊ ေထာက္ပံ့ကူညီေရးကြန္ယက္) စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ လူတဦးတေယာက္ (သို႕မဟုတ္) အစုအဖြဲ႕တခုဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးေတြကို ခံစားခြင့္ မရွိျခင္း၊ အရင္းအျမစ္ေတြ ရွားပါးျခင္း စတာေတြကို ၾကံဳေတြ႕ေနရတယ္ဆိုရင္ ဒါဟာလဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳပါပဲ။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဟာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးရာေတြ အေပၚမွာ ရိုက္ခတ္မွဳေတြ ရွိပါတယ္။ ဘယ္လို စီးပြားေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးသည္ပဲ ျဖစ္ေစ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေၾကာင့္ လုပ္အားထုတ္လုပ္မွဳ (labour productivity) ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ စီးပြားေရးတိုးတက္မွဳ (economic growth) ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ စီးပြားေရးတိုးတက္မွဳ က်ဆင္းမွဳေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာေၾကာင့္ ေစ်းကြက္မွာ စားသံုးသူေတြရဲ႕ ေငြေၾကးအသံုးျပဳႏိုင္မွဳ ေလ်ာ့နည္းေစျပီး၊ စီးပြားေရးတိုးတက္မွဳကို ေႏွာင့္ေႏွးေစပါတယ္။

ဒီလို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းဟာ ထုတ္ကုန္အက္တာပရိုက္စ္ေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳ မလုပ္ႏိုင္တာနဲ႕ physical infrastructure (လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ စြမ္းအင္)၊ Social Infrastructure (က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေစ်းကြက္၊ ဘ႑ာေရးစနစ္) စတာေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ ကုန္သြယ္ေရးမွာ အျခားႏိုင္ငံမ်ားနဲ႕ မယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳရဲ႕ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးအေပၚမွာ ရိုက္ခတ္မွဳေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဟာ ႏိုင္ငံေရးရာေတြအေပၚမွာလဲ ရိုက္ခတ္မွဳေတြ ရွိပါတယ္။ လူအမ်ားရဲ႕ ေဒါသစိတ္ ေတြကို ႏွိဳးဆြေပးႏိုင္ျပီး၊ တခါတရံမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မွဳ (violence) ေတြ ျဖစ္ပြားေစတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အၾကမ္းဖက္မွဳေတြဟာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မိသားစုတြင္း၊ အိမ္တြင္းမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ မိသားစုတြင္းဆက္ဆံေရးမွာ အားနည္းသူမ်ား (အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား)ဟာ သားေကာင္မ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ မိသားစုတြင္း အၾကမ္းဖက္မွဳတင္မကပဲ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း ပ်ံ႕ႏွံ႕လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြလဲ ရွိပါတယ္။

ဒါတြင္မကပဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဟာ လုယက္မွဳ၊ ဓားျပတိုက္မွဳ၊ ပစၥည္းယူ လူသတ္မွဳ၊ ခိုးယူမွဳ စတဲ့ စာရိတၱပ်က္စီးမွဳဆိုင္ရာ မွဳခင္းေတြရဲ႕ အေျခခံ ျဖစ္ပြားေစေသာ အေၾကာင္းတရားလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေၾကာင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ျဖစ္ေစသလို၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကလဲ ႏိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မွဳေတြနဲ႕ စစ္ပြဲေတြကို ျပန္ျဖစ္ေစျပီး၊ သံသရာလည္ ေနတတ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကမၻာ့ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအလိုက္ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္ေရး၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ လူေနမွဳဘ၀ ျမင့္မားေရး စတာေတြအတြက္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးဟာ အလြန္ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီလို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ ၀င္ေငြျမင့္မားမွဳ၊ ရုပ္၀တၳဳပစၥည္းတိုးတက္မွဳ စတာေတြအျပင္၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး၊ ႏိုင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ရွိေသာ social institutions မ်ား ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္လွပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။

ခင္မမမ်ိဳး (၅၊ ၆၊ ၂၀၁၁)

ရည္ညြန္းကိုးကား။ ။

Korten, D. (1995) When Corporations Rule the World, Kumarian Press, San Francisco
Sen, A. (1985) Commodities and Capabilities, North Holland, Amsterdam
World Bank (1990) World Development Report, The World Bank, Washington DC.

တို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကမွာခဲ့တယ္၊ ‘ရရင္ရ၊ မရရင္ခ်’

အခ်ိန္ကား ၂ဝဝ၅ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၃)ရက္။

ေနရာကား ရန္ကုန္တိုင္း၊ တြံ႔ေတးျမိဳ႔။


အဂၤလိပ္စာ က်ဴရွင္ဆရာ ဦးေအာင္ေဖက က်ဴရွင္မွ တပည့္ေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးအေၾကာင္း ေျပာျပျပီး၊ ဓာတ္ပံုကို အေလးျပဳခဲ့သည္။ တစ္မ်ိဳးသားလံုးကို သူ႔က်ြန္ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ကယ္တင္ခဲ့သည့္ လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာမ်ားကို တိုင္းသူျပည္သားမ်ားက ေလးစားတာ၊ အရိုအေသေပးတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျဖစ္ေနက်၊ ရွိေနက်။ သို႔ေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္ဆိုး ဖိနပ္ေအာက္က ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဤသည္ကပင္ ျပစ္မွဳတစ္ခုျဖစ္သြားခဲ့ကာ ဆရာဦးေအာင္ေဖ ခမ်ာ မတရားအစိုးရ၏ အမ်က္္ေတာ္ရွ၊ ေထာင္တြင္းအက်ဥ္းခ်ျခင္းကို ခံလိုက္ရပါေတာ့သည္။ ေထာင္ဒဏ္ကား သံုးႏွစ္။ ဓာတ္ပံုေလးတစ္ပံုႏွင့္ပင္ စစ္အာဏာရွင္တို႔ အဘယ္ေၾကာင့္ ဤမွ်သဝန္တို မရွဳစိမ့္ ျဖစ္ေနရပါသနည္း။ အေျဖက ရွင္းပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ရာထူးဂုဏ္ပုဒ္ခ်င္းတူေပမယ့္ စိတ္ဓာတ္၊ အက်င့္စာရိတၱ၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ဇာတိေသြး၊ ဇာတိမာန္မ်ားက ဆီႏွင့္ေရပမာ၊ ေကာင္းကင္ႏွင့္ ေျမၾကီးပမာ ကြာျခားလွသည္ကိုး။


ယေန႔ေခတ္စစ္အာဏာရွင္မ်ား သူတို႔ပခံုးႏွင့္ရင္ဘတ္ေပၚတြင္ မည္၍မည္မွ်မ်ားျပားေသာ တံဆိပ္ၾကီးမ်ား၊ ရာထူးဂုဏ္ေဆာင္မ်ားတပ္ဆင္ကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စသည္ေသာ အမည္နာမတို႔ကို ခံယူထားေစကာမူ ‘တို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္’ဟု လူထုက ၾကည္ညိဳေလးစားစြာ အေခၚခံခဲ့ရသူ ကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္ တစ္ဦးတည္းသာ ရွိခဲ့ပါသည္။ ထိုသူကား သခင္ေအာင္ဆန္း (ဝါ) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း။ ျမန္မာတစ္မ်ိဳးသားလံုးကို က်ြန္ဘဝမွ ကယ္တင္ခဲ့သူ၊ ကို္ယ္က်ိဳးမဖက္ပဲ လူထုအက်ိဳးကိုသာ သယ္ပိုးခဲ့သူ၊ နယ္ခ်ဲ႔အစိုးရတို႔ နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ေသြးခြဲေနသည့္ၾကားမွ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ခဲ့သူ၊ ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ အသက္ႏွင့္ဘဝကို စြန္႔လႊတ္ခဲ့သည့္ တကယ့္ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း၊ သူရဲေကာင္းတစ္ေယာက္။


ျမန္မာျပည္ၾကီး ထီးသုဥ္း၊ နန္းသုဥ္း၊ ၾကငွန္းသံုး၍ သူ႔က်ြန္ဘဝသို႔ အလံုးစံု က်ေရာက္ျပီးေနာက္ပိုင္း အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ကာလတစ္ခုတြင္ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္း၊ မေကြးခရိုင္၊ နတ္ေမာက္ျမိဳ႔၌ သူရဲေကာင္း တစ္ဦး ဖြားျမင္လာခဲ့သည္။ အခ်ိန္အတိအက်ဆိုလွ်င္ေတာ့ (၁၉၁၅)ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၃)ရက္။ ‘ေခါင္းေဆာင္ဟူသည္ ေမြးရာပါျဖစ္သည္’ဟု အခ်ိဳ႔ေသာ ေခါင္းေဆာင္မွဳပညာ ေလ့လာသူ သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ဆိုၾကပါသည္။ အခ်ိဳ႔ကလဲ ‘ေခါင္းေဆာင္မွဳဟူသည္ ေလ့က်င့္ယူ၍ ရသည္’ဟု ဆိုၾကသည္။ အဆိုပါ ပညာရွင္တို႕သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုကား ေမြးရာပါေခါင္းေဆာင္ဟု သတ္မွတ္ၾကမည္လား။ ေလ့လာေလ့က်င့္မွဳမွ တိုးတက္လာေသာ ေခါင္းေဆာင္ဟု သတ္မွတ္ၾကမည္လား မသိ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ေခါင္းေဆာင္မွဳကို ေခါင္းေဆာင္မွဳ ပညာရပ္ ရွဳေထာင့္မွ ဆန္းစစ္ထားေသာ စာတမ္းမ်ားကား ေပၚထြက္လာျခင္း မရွိေသး။ မည္သို႕ဆိုေစ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း အရည္အခ်င္းရွိ၍ လူထုက ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ တင္ေျမွာက္ျခင္း ခံခဲ့ရကဲ့သို႕၊ လူထု၏ အသိအမွတ္ျပဳမွဳနဲ႕ ထိုက္တန္စြာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း ပီသခဲ့သူ ျဖစ္သည္မွာကား သိသာ ထင္ရွားလွပါသည္။


ေခါင္းေဆာင္တေယာက္၏ တာ၀န္ယူမွဳ၊ တာ၀န္သိမွဳႏွင့္ မိမိေခါင္းေဆာင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ အေပၚတြင္ ထားရွိေသာ သစၥာတရားတို႕ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထံတြင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႕ျမင္ၾကရပါသည္။အထင္ရွားဆံုး ဥပမာ သာဓက တခုကား “ငရဲေခြးၾကီးလြတ္ေနျပီ” ေဆာင္းပါး ဂယက္တြင္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္းဘ၀၏ တာ၀န္ယူမွဳႏွင့္ သစၥာရွိမွဳ။ ေက်ာင္းသားဘ၀တြင္ ရန္ကုန္တကၠသို္လ္ ေက်ာင္းသား သမဂၢ၏ အလုပ္မွဳေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ျဖစ္လာခဲ့ျပီး၊ သမဂၢမွ ထုတ္ေ၀ေသာ မဂၢဇင္း၏ အယ္ဒီတာျဖစ္လာခဲ့ေသာ အခ်ိန္ကာလတြင္ တာ၀န္ယူထားေသာ အလုပ္ႏွင့္ ရဲေဘာ္ရဲဘက္အေပၚတြင္ ထားရွိေသာ သစၥာတရား၊ စြန္႕လႊတ္အနစ္နာခံသည့္ ေခါင္းေဆာင္ပီသေသာ စိတ္ထားကား ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။


(၁၉၃၆)ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ အိုးေ၀မဂၢဇင္းပါ “ငရဲေခြးၾကီးလြတ္ေနျပီ’ ေဆာင္းပါးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အာဏာဖီဆန္ေရး ဂယက္ၾကီး ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။ ေဆာင္းပါးေရးသူ၏ အမည္ရင္းကို တကၠသို္လ္အာဏာပိုင္တို႔က ေမးျမန္းစစ္ေဆးေသာ္လဲ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္းသည္ တာဝန္ခံအယ္ဒီတာ ပီသစြာ ေဆာင္းပါးေရးသူ၏ အမည္ရင္းကို ထုတ္ေဖာ္မေျပာခဲ့။ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ အခ်င္းခ်င္းအေပၚတြင္ သစၥာေစာင့္သိခဲ့သည္။ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ အနစ္နာခံခဲ့သည္။ အာဏာပိုင္တို႔၏ ေက်ာင္းမွထုတ္ပယ္ အေရးယူမွဳကို ေက်နပ္စြာ ခံယူခဲ့သည္။ မခံရပ္ႏိုင္သူမ်ားက အခ်င္းခ်င္း သစၥာေစာင့္သိတတ္သည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုႏုႏွင့္ ကိုေအာင္ဆန္းတို႔ ေက်ာင္းထုတ္ခံရမွဳကို ‘ငါႏွင့္မဆိုင္၊ ငါဘီေအ၊ ဘီအယ္လ္၊ အိုင္စီအက္စ္ရျပီး အေရးပိုင္ျဖစ္ရင္ျပီးေရာ’ဟူသည့္ စိတ္ထားမ်ိဳး မထားခဲ့ၾက။ ကိုယ္က်ိဳးရွာရုန္းထြက္လိုစိတ္ေတြ မေမြးခဲ့ၾက။ လက္သည္းဆိတ္လွ်င္ လက္ထိတ္နာ ဆိုသကဲ့သို႔ ဝန္းရံေပးခဲ့ၾကျပီး၊ ေက်ာင္းသားသပိတ္ အေရးေတာ္ပံုၾကီးပင္ ျဖစ္လာခဲ့ရသည္။ ‘စုစည္းမွဳတစ္ရပ္ဆီမွ ထြက္ေပၚလာေသာအင္အားတစ္ရပ္ကို အဘယ္သို႔ေသာ အာဏာပိုင္သည္ မာန္တင္းခံႏိုင္ပါအံ့နည္း’။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အာဏာပိုင္မ်ား အေလွ်ာ့ေပးကာ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို လိုက္ေလ်ာခဲ့ရသည္။


အေရးၾကံဳလာေသာ အေျခအေနႏွင့္ အခ်ိန္အခါတြင္ ကိုယ္လြတ္မရုန္းတတ္ေသာ သူမ်ားကိုသာ လူအမ်ားက ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းအျဖစ္ အထင္ၾကီး ေလးစားတတ္ၾကသည္မွာကလဲ လူ႕သဘာ၀။ ခါေတာ္မွီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ လူအမ်ားရင္ထဲကို စြဲစြဲျမဲျမဲ စူးစိုက္၀င္ေရာက္ႏိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္ တို႕၏ တန္ဖိုးက တျခားစီျဖစ္သည္။ ေခါင္းေဆာင္ဟူသည္ ဆုတ္ခြာခ်ိန္တြင္ပင္ ေနာက္လိုက္မ်ားကို စြန္႕ခြာမထားခဲ့ရ။ ေျပးဖို႕ လိုအပ္လွ်င္လဲ ကိုယ္လြတ္ရုန္း မေျပးရ။ ထမ္းပိုးေျပးသင့္လွ်င္ပင္ ထမ္းပိုးေျပးရမည္။ တာ၀န္ခံရမည္။ တာ၀န္ယူရမည္။ အနစ္နာခံရမည္။ “ေနာက္က်ေျခေထာက္၊ သစၥာေဖာက္” ဆိုျပီး အေရးၾကံဳသည့္အခ်ိန္တြင္ စြန္႕ခြာ ေျပးတတ္သူမ်ားကို ခါေတာ္မွီေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ေနေစကာမူ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းအျဖစ္ လူအမ်ားက သတ္မွတ္ေလ့မရွိၾက။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္းကား ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတို႕၏ အရည္အခ်င္းႏွင့္ သတိၱေသြးတို႕ ျပည့္စံုလွသည္ျဖစ္ရာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ဘ၀မွ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္အျဖစ္သို႕ တမုဟုတ္ခ်င္း ေရာက္ရွိလာခဲ့ပါသည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢ၏ ဥကၠဌ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢ၏ ဥကၠဌ၊ တို႔ဗမာအစည္းအရံုး၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၊ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရန္ လူအမ်ားက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထိုမွတဆင့္ တို႔ဗမာအစည္းအရံုးဝင္ျဖစ္ကာ သခင္အမည္ခံယူ၍ သခင္ေအာင္ဆန္းဟူ၍ ျမန္မာျပည္တဝွမ္းဝွမ္း ဟိုးဟိုးေက်ာ္လာေသာအခါတြင္ကား နယ္ခ်ဲ့တို႔ လ်စ္လ်ဴမရွဳရဲၾကေတာ့။ ဆုေငြထုတ္၊ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ကာ အပူတျပင္း လိုက္လံ ဖမ္းဆီးၾကေတာ့သည္။


သခင္ေအာင္ဆန္းကား ကမၻာ့အေရး၊ ျမန္မာ့အေရးကို ဆက္စပ္စဥ္းစားႏိုင္ေသာ အေျမာ္အျမင္ရွိသည့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ မည္သို႔ေသာအေျခအေနတြင္ မည္သည့္တိုက္ပြဲဝင္ပံုစံကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည္ကို စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ခ်ျပေဆြးေႏြးျပီး၊ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္စြမ္းလဲ ရွိသည္။ လူအမ်ားႏွင့္ ခ်ျပေဆြးေႏြးရာတြင္ ေလွကားခ် စည္းရံုးႏိုင္စြမ္း ရွိရမည္။ “ငါသိ၊ ငါတတ္” သေဘာမ်ိဳးႏွင့္ အေပၚစီးက ေဆြးေႏြးတတ္သူကို မည္သူမွ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း မသတ္မွတ္။ “ငါ့စကားႏြားရ” ေျပာတတ္သူဟုသာ သတ္မွတ္ျပီး ေရွာင္ဖယ္သြားေလ့ ရွိၾကသည္။


သခင္ေအာင္ဆန္းကား အားတက္သေရာ ျငင္းခုန္ေဆြးေႏြးတတ္ေသာ္လည္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတတ္သူျဖစ္သည္။ ေတာင္စဥ္ေရမရ ေျပာခ်င္ရာ၊ ေျပာေနတတ္သူ မဟုတ္။ ျမန္မာလူ႕ေဘာင္၏ အခက္အခဲႏွင့္ အေျခအေနကို နားလည္သကဲ့သို႕၊ ကမၻာ့အခင္းအက်င္းကိုလဲ နားလည္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ကမၻာစစ္ျဖစ္ပြားေနေသာ ေခတ္အခါသမယတြင္ လက္နက္ဆို၍ အပ္တိုတစ္ေခ်ာင္းပင္ ကိုင္ေဆာင္ခြင့္ မရေသာ ျမန္မာတို႔အျဖစ္၊ တေန႔တျခား လံုးပါးပါးေတာ့မည္ကို သူနားလည္ခဲ့သည္။ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးမလုပ္ပဲ နယ္ခ်ဲ့စနစ္ကို သုတ္သင္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း သိျမင္သည္။ ဤသို႔ေသာအေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ေပၚလာခဲ့ကာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ) ေမြးဖြားလာခဲ့ရသည္။ သခင္ေအာင္ဆန္းသည္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္၏ ဖခင္ရင္းအစစ္။


နယ္ခ်ဲ့ထြက္ျပီး၊ ဖက္ဆစ္ဝင္လာ၍ မင္းသားရုပ္ကိုခြာကာ ဘီလူးရုပ္ကို လွစ္ျပျပန္ေတာ့လဲ ဖက္ဆစ္ေပးထားေသာ ရာထူးစည္းစိမ္တို႔တြင္ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းမရွိ။ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာ တစ္မ်က္ႏွာတည္းကိုသာ ၾကည့္ခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔သစၥာကိုသာခံယူခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာအေျခအေနကို ေစာင့္စားခဲ့သည္။ အခ်ိန္အခါေကာင္းကို ေစာင့္၍ ဂ်ပန္တို႔ ကမၻာစစ္တြင္ အေရးနိမ့္စ ျပဳလာေသာအခ်ိန္တြင္မွ လွည္းေနေလွေအာင္း၊ ျမင္းေဇာင္းမက်န္လူထု တစ္ရပ္လံုးပါဝင္သည့္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးၾကီးကို ဦးေဆာင္ဆင္ႏႊဲခဲ့သည္။ အခြင့္အခါေကာင္းကို စနစ္တက် အသံုးခ်တတ္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။


ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးအျပီး၊ ဖတပလမွ အမည္ေျပာင္းလာေသာ ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ၾကီး၏ ဥကၠဌအျဖစ္ အေရြးခ်ယ္ခံရျပီး ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ တစိုက္မတ္မတ္ ၾကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ သမိုင္းဝင္ ေအာင္ဆန္း၊ အက္တလီစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျပီး ျပည္မႏွင့္ ေတာင္တန္းသားမ်ား ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအတြက္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးကာ ျပည္ေထာင္စုၾကီး မျပိဳကြဲေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့သည္။


ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတို႔ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္ သြားေရာက္ခဲ့ကာ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က်ဆံုးျပီး ေနာက္တေန႔၌ ဒူးဝါးၾကီးဆမားဆင္ဝါေနာင္သည္ တာဝါလိမ္းအိမ္ရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရုပ္ကလာဘ္ကိုၾကည့္ျပီး မ်က္ရည္ေပါက္ၾကီးငယ္ပင္ က်ခဲ့သည္။ ဤမွ်အထိ ေတာင္တန္းသား ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား၏ ခင္မင္ရင္းႏွီးမွဳကို ရရွိခဲ့သူျဖစ္သည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ဂ်င္းေဖာ၊ ကရင္၊မြန္၊ခ်င္း၊ သွ်မ္းစေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားအားလံုး ဗမာမ်ားႏွင့္အတူ လက္တြဲပါဝင္ခဲ့ပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးပုကေလးေရးသားေသာ ‘ငါတို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဘာေတြလုပ္ခဲ့သလဲ’ စာအုပ္တြင္ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဗမာျပည္ဘြား တိုင္းရင္းသား အားလံုးအေပၚ ညီရင္းအစ္ကို ေဆြမ်ိဳးဥာတိအစစ္ကဲ့သို႔ ယူဆထားလ်က္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို မည္သည့္ဘက္ကမွ မငဲ့ညွာပဲ အဂတိတရားကင္းရွင္းစြာ ထာဝစဥ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးလိမ့္မည္ ဟူေသာ အသိဥာဏ္သည္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုတိုင္း၏ ဦးေႏွာက္တြင္ စြဲျမဲလ်က္ရွိေလျပီ’ ဟူ၍ ဗိုလ္ထြန္းလွက နိဒါန္းေရးထားခဲ့ေလသည္။


ထိုသို႔ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုအားလံုး၏ ခ်စ္ခင္ေလးစား၊ အားကိုးအားထားျခင္းကို ခံခဲ့ရေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကား ၁၉၄၇ခု၊ ဇူလိုင္လ(၁၉)ရက္ေန႔တြင္ မသမာသူမ်ား လက္ခ်က္ေၾကာင့္၊ အျခားအစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား၊ သက္ေတာ္ေစာင့္ ကိုေထြးတို႔ႏွင့္အတူ က်ဆံုးခဲ့ရေလသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကား သူခ်စ္ေသာ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားတို႔အတြက္ သူ၏ အသက္ခႏၶာကို ေပးလွဴသြားခဲ့သည္။ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး၏ ဗိသုကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်းဇူးၾကီးမားေပစြတကား။


သို႕ေပမယ့္ ေက်းဇူးဟူသည္ ေက်းဇူးသိေနရံုႏွင့္ မျပီးေသး။ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုကို အိမ္မွာခ်ိတ္ကာ ေန႕စဥ္ထိုင္ကန္ေတာ့ပါသည္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမြးေန႕တိုင္း အခမ္းအနားေတြ က်င္းပပါသည္” ဆိုသည္က ေက်းဇူးသိတတ္မွဳမွ်သာ ျဖစ္သည္။ ေက်းဇူးဆပ္ျခင္းကား မဟုတ္။ ေက်းဇူးသိလွ်င္ ေက်းဇူးဆပ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကဖို႕လိုသည္။


ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ေက်းဇူးအားဆပ္ရန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆရာၾကီးရန္ေအာင္က


‘ျမန္မာျပည္ဖြား၊ ျပည္ေထာင္သားတို႔

ကြဲျပားမရွိ၊ ျမင္လိုဘိ၏။

နတိၴဝမ္းစာ၊ စုတ္ခ်ာအိုးအိမ္

ေရာင္မွိန္အဝတ္၊ မြဲငတ္အလုပ္သမား

လယ္သမားတို႔၊ ဖြံ႔ထြားခ်မ္းသာ

ဆႏၵာေတာင့္တ၊ ေတြ႔လိုလွ၏။

ေမြးဖဗိုလ္ခ်ဳပ္

အားထုတ္ေတာင့္တ၊အဝဝကို

ေစ့ငျပီးေျပ၊ ေဆာင္ရြက္ေလလွ်င္

မည္ေပေက်းဇူးဆပ္ျခင္းတည္း’ဟု စပ္ဆိုခဲ့ေလသည္။


ယခုကား အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း က်ဆံုးခဲ့သည္မွာ အႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ ခဲ့ေလျပီ။ သူအသက္ေပးျပီး ရယူေပးခဲ့သည့္ လြတ္လပ္ေရးအရသာကို သူခ်စ္ေသာ တိုင္းရင္းသားျပည္သူမ်ားကား ယခုအခ်ိန္ထိ မခံစားၾကရေသး။ ဤအျဖစ္ကိုသာ တမလြန္မွ ေတြ႕ျမင္ေနပါက မည္မွ် ဝမ္းနည္းေနရွာမည္မသိ။ သူတည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္ၾကီး၊ စစ္အာဏာရွင္လက္ကိုင္ဒုတ္ လူသတ္စစ္တပ္ၾကီးအျဖစ္သို႔ အသြင္ကူးေျပာင္းေနသည္ကို ၾကည့္ရင္းျဖင့္လည္း မည္မွ် ႏွေျမာတသ ျဖစ္ေနမည္မသိ။ သူျမင္ေတြ႔လိုေသာ ျပည့္စံုကံုလံုသည့္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားတို႔ဘဝမွာ အာဏာရွင္ လက္ပါးေစမ်ားေၾကာင့္ မေသခ်ာမေရရာ၊ ပံုျပင္ပမာျဖစ္ေနရသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရင္း မည္မွ် ယူၾကံဳးမရ ျဖစ္ေနရွာမည္မသိ။ (၁၉၈၉)ခုႏွစ္က သူက်ဆံုးခဲ့ေသာ အာဇာနည္ေန႔အထိမ္းအမွတ္ ႏွစ္ပတ္လည္ ခ်ီတက္ပြဲအား ေရခဲဆိုင္မွတ္တိုင္၊ ေျမနီကုန္းလမ္းဆံုအထြက္၊ ဗီယက္နမ္သံရံုးေရွ႔တြင္ အာဏာရွင္မ်ားက ပိတ္ဆို႔တားဆီး၊ ဝိုင္းဝန္း ရိုက္ႏွက္သျဖင့္ ေသြးေခ်ာင္းစီးျဖစ္ခဲ့ရသည္ကို ၾကည့္ရင္းျဖင့္ လူထုၾကီးကိုယ္စား မည္မွ် ေဒါသထြက္ေနရွာမည္မသိ။


မည္သို႕ဆိုေစ သူသာ သက္ရွိထင္ရွား ရွိေနသည္ဆိုပါက ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲဝင္ေနၾကေသာ ျမန္မာျပည္သူ လူထုၾကီးအား စကားတစ္ခြန္းေတာ့ ေသခ်ာေပါက္မွာလိမ့္မည္ မလြဲပါ။ ဤအရာသည္ ‘ရရင္ရ၊ မရရင္ခ်’ မွလြဲ၍ မည္သည္မ်ား ျဖစ္ႏိုင္ပါဦးမည္နည္း။


ခင္မမမ်ိဳး (၂၀၀၇)

 http://articles-readingroom.blogspot.com မွ ရယူပါသည္။